Electronische Atlas Libellen in Drenthe verkrijgbaar

Momenteel is de electronische Libellenatlas van Drenthe hier te downloaden. Deze geactualiseerde atlas bevat ook tientallen fotos en nieuwe verspreidingsgegevens.

Libellenseizoen 2008

Vroeg voorjaar in 2008

Het ziet er naar uit dat we vroeg van libellen kunnen gaan genieten. De winter heeft vooralsnog niet veel voorgesteld en een enkel KNMI record zal vermoedelijk weer verbroken zijn. We rekenen dit jaar op een mooi seizoen met veel leuke libellenwaarnemingen. Stuur je waarnemingen en foto's daarom naar de redactie van deze nieuwsbrief zodat we er allemaal van kunnen genieten en op de hoogte blijven. Zoals gebruikelijk werden er weer winterjuffer waarnemingen gedaan. Er is op dit punt echter een Drentse noviteit te melden, namelijk de eerste winterwaarneming van de Bruine winterjuffer Sympecma fusca (Boswachterij Grollo). Door meerdere achtereen volgende dagen met warm winterweer (14 graden Celsius) konden op 11 februari twee vliegende Bruine winterjuffers worden waargenomen. De soort was in Drenthe namelijk tot voor kort alleen in de zomer en het voorjaar waargenomen. Op 9 februari werden al vliegende Noordse winterjuffers Sympecma paedisca op het Uffelter Binnenveld waargenomen. Erg vroeg! Verder is het landelijke Noordse winterjuffer project (Project Paedisca) eind 2007 afgerond en dit heeft geresulteerd in een speciaal themanummer van het tijdschrift Brachytron van de Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL). Hoewel na dit uitgebreide onderzoek veel van deze libellensoort bekend is geworden, zijn er nog steeds onbeantwoorde vragen. Wil je meer weten over deze soort dan is het tijdschrift voor 10 euro bij de NVL te bestellen (www.brachytron.nl) .

Programma

Er zullen dit jaar weer verschillende excursies georganiseerd worden. Alvast welkom! Ook aandacht voor zeldzame libellensoorten. In de volgende nieuwsbrief volgt een programma overzicht. We organiseren overigens wegens tijdgebrek dit jaar geen ledenavond.

Atlas

In 2010 willen we gaan werken aan de Libellenatlas van Drenthe. We zullen de komende jaren beginnen met de voorbereiding hiervan en o.a. verschillende 'witte plekken' gaan inventariseren. Verder is het de bedoeling dat meerdere auteurs aan deze atlas gaan werken. Ook willen we een fotoarchief gaan aanleggen. Wanneer je graag aan de atlas mee wilt werken, geef dit dan aan bij Gerard Abbingh. Wordt vervolgd.

Lidmaatschap 2008

Wij ontvangen weer graag de bijdrage van EUR 5,- voor het lidmaatschap van onze werkgroep dit jaar. Dan blijf je op de hoogte! Wanneer je lid wilt worden kun je dit melden op rmanger<@>planet.nl.

Postbank rekeningnummer 96.97.486
Ten name van de Libellenwerkgroep Drenthe onder vermelding van "lidmaatschap 2008".

Gerard Abbingh, Willem Klok en Rene Manger

Excursie programma 2008

VAM-Oude Diep Zaterdag 14 juni 2008 , 10.30 uur

Onder leiding van: Hero Moorlag (Het Drentse Landschap). Verzamelen: Parkeerplaats De Blinkerd, onderaan de VAM-berg noordzijde. We kunnen direct bij de sloot langs de parkeerplaats beginnen. Daar zitten veel libellen. Verder zijn er enkele libellenrijke plassen aan de voet van de VAM-berg, nog meer sloten en in de middag kunnen we naar het naastgelegen Oude Diep en de poelen die in het beekdal liggen. Het geheel is nieuwe natuur, aangelegd in 2001 door Stichting Het Drentse Landschap in samenwerking met Essent Milieu in het kader van herinrichting beekdal Oude Diep. Alle waterrijke stukken zijn op loopafstand. Via stapstenen en voorden kun je sloten en het Oude Diep oversteken.

Het Lentsche Veen Zaterdag 27 juli 2008 , 10.30 uur

Verzamelen: Nieuw-Balinge. Het Lentsche Veen vormt een onderdeel van het gebied Mantingerveld. De natuur in het Mantingerveld (bestaande uit het Mantingerzand, Achterste Veld, Hullenzand, Lentsche Veen en Martensplek) krijgt weer volop de ruimte. Voor de ruilverkaveling was het Mantingerveld een groot aaneengesloten heidegebied. Sinds 1992 herstelt Natuurmonumenten de natuur in het Mantingerveld. Er worden landbouwgronden aangekocht, bos aangelegd en oude vennen in ere hersteld. Oude landbouwgronden, heidevelden, stuifzandvlaktes en bossen worden door Natuurmonumenten opgeknapt en samengevoegd. Kort geleden bestond het Mantingerveld nog uit een aantal los van elkaar liggende snippers natuur. Na 1960 verdwenen steeds meer soorten uit het gebied. Door het natuurherstel zijn er o.a. mooie natte pionierssituatie ontstaan waarbij we vermoedelijk Zwervende heidelibel Sympetrum fonscolombii en tengere grasjuffer Ischnura pumilio zullen zien.

---

Kijk en vergelijk glazenmakers..

Libellenexcursie Boerenveensche plassen 4 augustus 2007

Door omstandigheden is de libellenexcursie naar de Boerenveensche plassen een week vervroegd naar zaterdag 4 augustus.

Onder leiding van Hero Moorlag (Het Drentsche Landschap) zullen we het gebied, dat ten noorden van Hoogeveen is gelegen, gaan inventariseren. Het terrein behoort tot een van de laatste middelgrote vochtige en venige heidevelden in Drenthe. In het zuidwesten sluit het gebied aan op het Spaarbankbos. In de Boerenveensche Plassen komen veel bijzondere planten voor, zoals Klokjesgentiaan, Welriekende nachtorchis, Moeraswolfsklauw en twee soorten zonnedauw. Het gebied is toegankelijk via de beklinkerde Dooddijk, die er dwars doorheen loopt.

Wanneer en Waar?

10.30 uur verzamelen in de berm bij de spoorlijn in de Boerenveensche Plassen. Direct ten zuiden van Pesse rijd je de Kerkweg op. Aan het einde van de Kerkweg begint het excursiegebied. Je rijdt door de Boerenveensche Plassen tot aan de spoorlijn en parkeert de auto in de berm

Waarnemingenverslag 2007 (en 2006) bij Eis (Naturalis) te vinden

Het waarnemingenverslag 2007 bestaat uit drie onderdelen

Mochten de links niet meer werken dan zijn de documenten ook bij de Vlinderstichting te verkrijgen. De tekst Waarnemingenverslag 2006 , de kaartjes van de libellen Waarnemingenverslag libellen 2006 en de verspreidingskaartjes van de vlinders Waarnemingenverslag vlinders 2006

Vorig jaar verscheen een artikel over de sterke uitbreiding van de wespenspin. Bij naturalis staat dit zelfde artikel nu in kleur online" 'Wespenspin rukt op '

Gevlekte witsnuitlibel aangetroffen in Fochteloerveen

In het Fochteloerveen zijn door een aantal vrijwilligers in totaal 40 soorten libellen aangetroffen. De laatste aangetroffen soorten waren de Gevlekte witsnuitlibel en de Glassnijder. Momenteel wordt het Fochteloerveen flink op de schop genomen dankzij een bijdrage van de Nederlandse Postcode Loterij. Beide nieuwe soorten hebben geprofiteerd van deze vernieuwde en nattere inrichting van dit hoogveen.

Excursie Diependal 19 mei 2007 (Hijkerveld)

Het Hijkerveld is één van de grootste heideterreinen van Drenthe. In dit uitgestrekte gebied bevindt zich naast heide ook heel veel vennen, bos en twee landgoederen namelijk landgoed Hooghalen en landgoed Kortwegsbos. In het westen van het terrein ligt het vloeiveldencomplex van de voormalige aardappelmeelfabriek ’Oranje’. Dit is het vogelreservaat Diependal. De voedselrijkdom van het water is sinds de sluiting van de aardappelmeelfabriek in 1980 geleidelijk afgenomen. Het terrein is niet toegankelijk voor bezoekers.

De vogelhut is te bereiken door komende uit de richting Smilde langs het Oranjekanaal, bij het begin van het dorp Oranje links af te slaan. De afslag naar de vogelhut is vanaf het Oranjekanaal bewegwijzerd. Vanaf de parkeerplaats is het nog een paar honderd meter lopen en dan ben je bij de vogelkijkhut. De ongeveer twee uur durende excursie wordt geleid door Dirk Haanstra (vrijwillger van Het Drentse Landschap). Dirk kent het terrein goed en zal ons de mooie plekken laten zien.

Het vertrek van de excursie is om 11:00 uur vanaf de vogelkijkhut in Diependal. De auto kan men kwijt op de parkeerplaats.

Jullie zijn allen van harte uitgenodigd !

Willem Klok

JAARAVOND

Jaaravond 2007 LWD

Op dinsdagavond 13 maart 2007 houdt de Libellenwerkgroep Drenthe haar jaarlijkse werkgroepavond in het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten op het Dwingelderveld. Dit jaar weer een aantrekkelijk programma. Om 20:00 uur wordt begonnen. Naast een korte beschouwing van de waarnemingen van het seizoen 2006 zullen enkele presentaties en drie libellenfilms worden getoond.

Eén van de presentaties zal gaan over libellen en klimaatverandering, met als uitgangspunt enkele recente afwijkende uitsluiptijdstippen van libellensoorten in Drenthe. Filmpresentaties zijn er over zeldzame en nieuwe libellensoorten in Drenthe zoals bijv. de Bandheidelibel, Het Drents Friese Wold met o.a. unieke Nederlandse filmbeelden van de Oostelijke witsnuitlibel Leucorrhinia albifrons (2005) en een film over de Noordse winterjuffer Sympecma paedisca behorend bij het Nederlandse S. paedisca onderzoek dat dit jaar gepubliceerd wordt in een speciale uitgave van de Brachytron.

Hoe er te komen?

Openbaar vervoer
Lastig met openbaar vervoer te bereiken. Meerijden met auto is sterk aan te bevelen. Bereikbaar vanaf de NS-stations Meppel, Hoogeveen of Beilen. Vanaf Hoogeveen is het ook mogelijk om een treintaxi te nemen. Tussen de stations Meppel en Hoogeveen rijdt bus 47, halte Ruinen (op de Brink bij het VVV-kantoor). Hiervandaan is het tweeënhalve kilometer lopen naar het bezoekerscentrum. U volgt dan de bordjes ’Bezoekerscentrum’.
Auto
Vanaf de Brink in Ruinen de bordjes ’Bezoekerscentrum’ volgen.

---

LET OP SINDS NOVEMBER 2006 IS DE DRENTSE LIBELLEN ATLAS WEER UITVERKOCHT

LET OP SINDS NOVEMBER 2006 IS DE DRENTSE LIBELLEN ATLAS WEER UITVERKOCHT. Je kan deze atlas dus niet meer bestellen.

Verse Noordse witsnuitlibel op 26 oktober 2006!

Het warme oktoberweer heeft voor een verrassende vondst gezorgd in het Bargerveen (Dr)

---

Jan & Annie Rocks en Tinus Knegt liepen op 26 oktober hun Addermonitorenronde in Meerstalblok. De temperatuur bedroeg ongeveer 20 graden Celsius. Zeer verrast waren ze bij het zien van een vers vrouwtje Noordse witsnuitlibel Leucorrhinia rubicunda. Een tweede generatie? Normaal gesproken sluipen Noordse witsnuitlibellen het tweede jaar na de eiafzet uit. Dit gebeurd in het voorjaar. Dit vrouwtje besloot vermoedelijk de tweede winter niet meer af te wachten en alvast uit te sluipen. Zeer opmerkelijk! Vermoedelijk bestaat er een verband met de stijging van de gemiddelde temperatuur in de wereld. De vraag is dan in hoeverre deze libellensoort hiermee in de toekomst gebaat is. Ook opmerkelijk waren die dag jonge nog niet uitgekleurde Watersnuffels Enallagma cyathigerum.

Waarnemingenverslag op internet te vinden

Op de site van Naturalis/EIS en de vlinderstichting

---

Dit jaar was het waarnemingen verslag dunner dan anders. Dit komt doordat de plaatjes en verspreidingskaartjes op internet te vinden zijn. De tekst Waarnemingenverslag 2006 , de kaartjes van de libellen Waarnemingenverslag libellen 2006 en de verspreidingskaartjes van de vlinders Waarnemingenverslag vlinders 2006

Vorig jaar verscheen een artikel over de sterke uitbreiding van de wespenspin. Bij naturalis staat dit zelfde artikel nu in kleur online" 'Wespenspin rukt op '

Nieuwe Europese veldgids met illustraties Lewington:

Eind deze maand verschijnt een nieuwe veldgids voor de libellen van Europa, Turkije en NW Afrika. De illustraties zijn van Richard Lewington, welbekend van de dag- en nachtvlindergidsen. Voor meer informatie zie: http://www.britishwildlife.com/html/dragonflies.html Hopelijk hebben de gebruikelijke verkoopadressen (Natuur&Boek, Meijs, Vermandel) 'm binnenkort beschikbaar.

Wordt lid van de Libellennieuwsbrief Nederland
Powered by groups.yahoo.com

Excursie Overzicht voor 2006

JANUARI 2006

7 januari Larvenhuidjesdag

28 januari EIS dag

FEBRUARI 2006

18 februari WFD dag

MAART 2006

18 maart KNNV symposium

'Ruimte voor de Natuur'

APRIL 2006

18 april Jaaravond

MEI 2006

13 mei Voorjaars excursie Amsterdamse veld

JUNI 2006

17 juni Excursie Annermoeras

JULI 2006

29 juli Groene glazenmaker Peizermaden

AUGUSTUS 2006

26 augustus gaan we op zoek naar de Bandheidelibellen Dalen

SEPTEMBER 2006

2 september Excursie omgeving Bargerveen (Meerstal)

PROGRAMMA Libellenwerkgroep Drenthe 2006

Dick Groenendijk lezing over nachtvlinders

Hortus Haren, Kerkweg 34 9751 NN in Haren

Op vrijdag 7 april 2006 organiseert de Vlinder- en Libellenwerkgroep "Stad en Ommelaand" een lezing over nachtvlinders. De heer Dick Groenendijk van de Vlinderstichting in Wageningen zal aan de hand van een dia presentatie vooral ingaan op de soorten nachtvlinders die in het noorden voorkomen. De avond wordt gehouden in de Hortus Haren, Kerkweg 34 9751 NN in Haren. We beginnen om 2000 uur en de toegang is gratis. Organisatie: Vlinder en Libellenvereniging Groningen.

Onlangs hebben de “trekkers” van de werkgroep te weten Willem Klok, Gerard Abbingh en René Manger een voorlopig programma voor 2006 samengesteld. Dit jaar ondermeer aandacht voor het determineren van larvenhuidjes. Verder weer een aantal excursies. Vorig jaar lag het accent met de excursie locaties in zuidwest Drenthe. Nu proberen we dat te doen in zuidoost Drenthe. Enkele zaken alvast hieronder voor in de agenda.

7 januari Larvenhuidjesdag 2006

Op de jaarbijeenkomst van 2005 gaf Gerard Abbingh een presentatie over het determineren van larvenhuidjes. In vervolg hierop willen we op 7 januari een larvenhuidjes determinatiedag organiseren. Het is de bedoeling dat je deze dag (het liefst met je eigen meegebrachte) huidjes leert determineren op geslachtsniveau (families), geslacht of op soort. Er is voor de cursisten deze dag een (eigen) determinatietabel aanwezig. Tevens is er andere larvendeterminatie literatuur aanwezig.

Deelname:        Voor LWD leden gratis. Niet-leden betalen € 5,-.  Opgeven (verplicht) bij                      
     René Manger, rmanger@planet.nl (i.v.m. de benodigde apparatuur).

                        Maximaal 20 personen.

Plaats:	Informatieruimte Fochteloërveen (Natuurmonumenten).
Tijd	10:00 uur is de ruimte open        (thee en koffie) start om 10:30 tot 16:00 uur.

 

Binoculairen zijn aanwezig (IVN cons.schap Drenthe).

Zelf lunch meenemen.

Mogelijkheid tot wandelen in het Fochteloërveen.

 

18 april Jaaravond 2006

Terugblik op 2005. Libellen films, - presentaties,

mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen,

foto’s enz. Nader programma volgt.

13 mei 2006 Voorjaars excursie Amsterdamse veld

Onder leiding van Jan Rocks kunnen we “wolken” vuurjuffers, witsnuiten, viervlekken en  maanwaterjuffers gaan bekijken. En wie weet gevlekte witsnuiten?

17 juni 2006 Excursie Annermoeras

Dit mooie gebied van het  Drentse Landschap gaan we in samenwerking met IVN Aa en Hunze inventariseren. Een aanrader.

2 september 2006 Excursie omgeving Bargerveen (Meerstal)

Zoektocht naar vooral de noordse glazenmaker. Zit die er nou wel of niet ? Jan Rocks zal ons de mooie plekken laten zien in dit stiltegebied dat normalitair niet voor publiek toegankelijk is.

Verder willen we in 2006 aandacht besteden aan de bandheidelibel en de groene glazenmaker (in voorbereiding). Jullie zijn hiermee van harte uitgenodigd

---

---

Libellenstudiedag 25 maart 2006 in het Ecodrome te Zwolle

Onder voorbehoud

10.00    Aankomst  (koffie staat klaar)

10.30  Opening door de dagvoorzitter

10.35  Rode lijstsoorten in Friesland, Peter de Boer

10.50  Rombouten in het Roerdal in Limburg, Rob Geraerds & Victor van Schaijk

11:05   Overwintering. Tien maanden uit het leven van de Noordse winterjuffer in Nederland. Een film van René Manger en Ronald van Seijen

11.20  Koffiepauze en boekenstand

11.30  Libellenatlas van Europa, Vincent Kalkman

11:45  MysteryQuiz, Dick Groenendijk

12.00   Algemene Leden Vergadering

12.30  Lunch, boekenstand Wil Meijs 

13.30  Quiz-ontknoping, Dick Groenendijk 

13:45  Klimaatverandering en fenologie van Nederlandse Libellen

14.00  Larvenhuidjes van drie Oeverlibelsoorten in Limburg, Rob Geraerds en  Victor van Schaijk

14:15  Op libellenjacht in Kongo en andere krochten van donker Afrika, K.D. Dijkstra

14.30 De Libellen van Nederland Een film van Weia Reinboud  en Tieneke de Groot

14.45  Afsluiting door dagvoorzitter

---

Drentse floristendag 18 februari 2006

.

Uitnodiging
voor de medewerkers van de WFD

Graag nodigen we jullie uit voor onze inmiddels al bijna traditionele medewerkerbijeenkomst in het Veldstudiecentrum te Orvelte, op zaterdag 18 februari 2006. Klik hier voor een routebeschrijving.

Voorlopige programma:
Vanaf 10 uur staat de koffie klaar.

10.25	Welkomstwoord: Joop Verburg, dagvoorzitter
10.30	Stadsflora: Edwin Dijkhuis Een nog wat onderschoven kindje bij Drentse floristen, maar volop in ontwikkeling
11.00	Op zoek naar jonge Jeneverbessen in Drenthe: Meike Bulten en Jan van Ginkel Voorlopige resultaten van het Jeneverbesproject op basis van de inventarisaties van 2005
11.30	Het WFD-meetnet: Ben Hoentjen Resultaten 2005 en voortgang 2006.
11.45	Het FLORON-bedreigde soortenproject (BSP): Ben Hoentjen Resultaten 2005 en te onderzoeken soorten 2006
12.00	Om over na te denken: Eef Arnolds
12.10 - 13.15	lunchpauze: voor iedereen is er soep en (karne)melk, koffie of thee, maar boterhammen moet jezelf meebrengen
13.15	Geelsterren in Drenthe: Ben Hoentjen Resultaten van de inventarisatie voorjaar 2004 en vergelijking met de situatie volgens de Atlas van de Drentse Flora
13.35	Waar de Schedegeelster zich thuisvoelt: Eddy Weeda Wat zijn de (micro)standplaatsen en hoe staat het met de 'bloeiwilligheid' in Twente? Zijn er verschillen met het gedrag van deze soort in Drenthe?
14.05	Intermezzo: nog in te vullen. Suggesties zijn welkom
14.30	Orchideeën in Drenthe: Hans Dekker De laatste jaren is in Drenthe het aantal vindplaatsen van verschillen orchideesoorten o.a. door natuurontwikkeling (en introductie?) toegenomen. Daar tegenover staan ook verliezen van groeiplaatsen. Een tussenbalans.
15.00	Sluiting door Joop Verburg

Graag opgeven!
Om te weten op hoeveel deelnemers we moeten rekenen, verzoeken we je even aan Yzaak te laten weten dat je op 18 februari komt. Dat kan per telefoon (050-4062192), per e-mail yzaak<@>home.nl

Namens het bestuur van de WFD een goed en gezond 2006 toegewenst , vol plezierige veldervaringen,
en graag tot ziens in Orvelte,

ben hoentjen

 

EIS-dag 28 januari 2006 EIS-dag niet op 21 januari maar op 28 januari! Wegens groot succes vindt de EIS-dag niet zoals in de vorige nieuwsbrief stond aangekondigd op 21 januari plaats maar op 28 januari.  EIS-dag 28 januari 2006 De jaarlijkse EIS-dag wordt deze winter gehouden op 28 januari 2006 en zal plaatsvinden in Naturalis te Leiden. 's Ochtends worden tijdens de bijeenkomst van de werkgroepscoördinatoren en het EIS-bestuur het beleid en de lopende projecten besproken. Deze bijeenkomst staat in principe open voor alle geïnteresseerden. Het middagprogramma bestaat uit een achttal lezingen over projecten waar EIS-Nederland afgelopen jaar bij betrokken is geweest. 10.30 Zaal open & koffie 11.00 Coördinatorenoverleg 12.00 Lunchpauze Men kan, tegen betaling, gebruik maken van het zelfbedieningsrestaurant, maar het nuttigen van meegebrachte etenswaren is ook toegestaan. 13.30 Achteruitgang van bestuivers in Europa? Koos Biesmeijer Bij het Institute of Integrative and Comparative Biology in Leeds vindt in het kader van het ALARM-project onderzoek plaats naar de achteruitgang van bestuivers in West-Europa. Hiervoor zijn onder andere bestanden van EIS-Nederland gebruikt. In deze lezing wordt een overzicht gegeven van de eerste resultaten van dit project. 13.50 Bedreigde soorten en veranderende habitats Eddy  Weeda Bij Alterra wordt op het moment gewerkt aan het in kaart brengen van de fricties tussen het huidige natuurbeleid en de instandhouding van de fauna. Veel EIS-werkgroepen hebben hier aan bijgedragen. De resultaten van dit project worden gepresenteerd. 14.10  Veranderingen in de vliegtijden van libellen Vincent Kalkman Afgelopen jaren is gebleken dat de vliegtijd van veel soorten libellen sterk veranderd is. Bijna alle soorten zijn eerder gaan vliegen en een deel van de soorten heeft tevens een langere vliegtijd gekregen. 14.30 Koffiepauze 15.00 De gestreepte waterroofkever in Nederland Jan Cuppen In opdracht van het ministerie van LNV is afgelopen twee jaar onderzoek uitgevoerd naar de gestreepte waterroofkever. Dit heeft geresulteerd in een betere kennis over de verspreiding en ecologie van deze Habitatrichtlijnsoort. 15.15 Onderzoek naar de roodrandzandbij Frank van der Meer De roodrandzandbij Andrena rosae is nagenoeg beperkt tot de Biesbosch. Afgelopen jaar is er gekeken naar de verspreiding en ecologie van de soort. Nog voordat het soortbeschermingsplan op papier stond werd duidelijk dat de soort vermoedelijk weer vooruit gaat. 15.30 Van pissebedden tot boktorren, voortgang van het verspreidingsonderzoek Vincent Kalkman Afgelopen jaren zijn er veel initiatieven genomen om te komen tot verspreidingsoverzichten van de Nederlandse ongewervelden. Komen deze projecten ooit tot een eind? 15.45 Het soortenregister, vier maanden na Veerman Roy Kleukers In september 2005 is het Nederlandse soortenregister officieel geopend. Komend jaar gaat er hard gewerkt worden aan het verder verbeteren en uitbreiden hiervan. 16.00 2.500 zoute soorten Arjan Gittenberger Een belangrijk gemis in het soortenregister is het ontbreken van de mariene fauna. In 2006 zal het register worden aangevuld met informatie en fotos van de mariene dieren. 16.15 Borrel Museum Naturalis ligt achter het centraal station van Leiden, vlakbij het Leids Universitair Medisch Centrum. -->  routebeschrijving

Factsheet Hoogveenglanslibel Somatochlora arctica

Op 27 mei hebben we een zoektocht georganiseerd met De Vlinderstichting (Dick Groenendijk) naar de hoogveenglanslibel Somatochlora arctica in onze provincie. Om voor een ieder het zoeken naar de soort te vergemakkelijken hebben we (VS en LWD) enkele feiten deze libel op een A-vier gezet. We hopen dat we de drempel tot het zoeken hiermee hebben verlaagd en dat jullie naar deze mooie libellensoort in Drenthe gaan speuren. Succes !

Factsheet html:
Factsheet pdf

Zoektocht hoogveenglanslibel Somatochlora arctica in Drenthe

Op vrijdag 27 mei as. organiseert de Libellenwerkgroep Drenthe i.s.m. De Vlinderstichting een zoektocht naar de zeer zeldzame hoogveenglanslibel. Onder deskundige leiding van Dick Groenendijk (Vlinderstichting) gaan we kijken of in Drenthe geschikt biotoop aanwezig is en of we larvenhuidjes kunnen vinden. In zuidoost Nederland is de soort dit jaar al weer vliegend waargenomen.

Verder ontvangen we voor as vrijdag nog graag suggesties/tips over locaties met geschikt biotoop voor de hoogveenglanslibel (amersfoortcoördinaten).

Zie voor biotoopbeschrijving onderaan deze tekst.

We verzamelen om 11:00 uur bij het Grolloërveld/Drouwenerveld (244,20-551,65) kruispunt t.o. het internaat (zie bijgevoegd kaartje). De zoektocht kan betekenen afhankelijk van de situatie en de suggesties over locaties dat we die dag wat kilometers maken.

Hieronder zijn de biotoopeisen van de hoogveenglanslibel even genoemd.

Biotoopeisen hoogveenglanslibel

Vaak in veenputjes die zijn verland met submerse (dominant) veenmossen. Hoogvenen en mesotrofe vennen, waarin slenken en bulten een mozaik vormen. Plaatselijk velden met Beenbreek en drijftillen met veenmossen. Water is vaak ondiep en zuur pH 4 tot 5. Soms ook wateren die gevoed worden door kwel- en regenwater. Vegetatie grote pollen Molinia, Witte snavelbies en ronde- en kleine zonnedauw.

De larven leven in zeer kleine watertjes (gem. 1,5 vierkante meter) met dichte paketten veenmos (drijvend of onder water).

Met vriendelijke groet en tot vrijdag,

Rene Manger

Contributie LWD 2005

Als werkgroep proberen we onze activiteiten zo goedkoop mogelijk te organiseren. Om door te gaan vragen we dit jaar weer een bescheiden bijdrage van 5 euro EN willen we dat u uw libellen waarnemingen naar de coordinator Rene opstuurt. Het versturen van acceptgiro's is te duur, daarom vragen wij u het gevraagde bedrag te storten op
Postbankrekeningnummer 96.97.486
Tnv Libellenwerkgroep Drenthe
Assen
Ovv Lidmaatschap 2005

Herdruk van Libellenwerkatlas van Drenthe was TE KOOP !

LET OP SINDS NOVEMBER 2005 IS DE DRENTSE LIBELLEN ATLAS WEER UITVERKOCHT Datum: 2 maart 2005
Begin mei is de werkatlas "Libellen in Drenthe" verschenen. In middels is een derde bijgewerkte (her) druk met updates van 2004 verschenen. Zie ook de lijst van besproken soorten in de atlas. De werkatlas (A5-120 pag) is te bestellen voor 9 euro bij de Libellenwerkgroep Drenthe.
Het bedrag kan u storten t.n.v. Libellenwerkgroep Drenthe, Assen onder vermelding van "werkatlas". Libellenwerkgroep Drenthe g.abbingh_at_hetnet.nl LET OP SINDS NOVEMBER 2005 IS DE DRENTSE LIBELLEN ATLAS WEER UITVERKOCHT

Bijeenkomsten januari 2004/ januari 2005

1. Waarnemingen 2004
2. Jaarbijeenkomst 18 januari 2005
3. Jaarbijeenkomst 27 januari 2004

NVL Libellenstudiedag 2005

Op 12 maart 2005 wordt in Zwolle in het Ecodrome de Libellenstudiedag gehouden. Tevens vindt de Algemene ledenvergadering plaats (ALV). Het programma volgt in de Nieuwsbrief van februari 2005 en op de NVL libellensite.

NVL Libellenstudie Dag 2005

Op 12 maart organiseert de Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL) in het Ecodrome te Zwolle weer haar Landelijke Libellenstudiedag.
Tevens wordt de Algemene ledenvergadering gehouden. Niet alleen Nederlandse libellen, maar ook tropische libellen komen op deze dag tijdens de presentaties aan de orde. Een stuk historie van het libellenonderzoek in Nederland en wordt de inmiddels populaire jaarlijkse libellenquiz weer gehouden, waarbij de herkenning van libellen opgefrist kan worden.
In de pauze kunt u een lunch nuttigen, is er een boekenstand en wordt er een excursie langs de Ijssel gehouden.
Deelname
Datum: 12 maart 2005.
Plaats: Ecodrome, Zwolle.
Tijd: 10.30 - 15.30 uur,
Toegang: gratis.
Zaal is om 10:00 uur open.
Zie ook op onze website www.libellen.org

Programma

10.30 Opening door de dagvoorzitter
Ø Libellenonderzoek in Brabantse vennen, Jaap Bouwman
Ø Van NLO tot NVL, 35 jaar georganiseerd libellen onderzoek in Nederland, Marcel Wasscher
Ø MysteryQuiz, Dick Groenendijk
Ø Koffiepauze en boekenstand
Ø Algemene Leden Vergadering
Ø Lunch, boekenstand en excursie
Ø Quizontknoping
Ø Libellenreis naar Borneo, Vincent Kalkman
Ø Potpourri
15:30 Afsluiting door dagvoorzitter

18 januari 2005 Jaarbijeenkomst

Op 18 januari 2005 willen we de jaarlijkse avond houden voor de Libellenwerkgroep Drenthe. Een avond met voldoende libelleninfo en de mogelijkheid elkaar weer eens te zien en te spreken. Dit gebeurd in het Esdal College in Borger. De aanvang is om 19:30 en omstreeks 22:00 houden we op. Het programma omvat o.a. een

Programma

Johan Brauer

Videofilm over Het leven van de korenbout

Rene Manger

Opvallende ontwikkelingen en de laaste stand van zaken

Kobus Boeke, Riek van Noordwijk, Niels Dingemans

Koraaljuffers op het Drouwenerzand

Gerard Abbingh

Larvehuidjes

Lees de details in LWD Nieuwsbrief 20, 2004. (pdf)
Lees de details in LWD Nieuwsbrief 20, 2004.(htm)

Oproep Libellen atlas Polen

Op dit moment wordt gewerkt aan een 'Atlas der Verbreitung von Libellen in Polen' die ook voor buitenlanders toegankelijk moet zijn. Op dit moment wordt nog gevraagd om gegevens. Uiterlijk eind 2005 inleveren. Kontakt adres: M. Curie Sklodowska Universiteit Zoologische Abteilung Akademicka 19 PL-20-033 Lublin pbuczyns@biotop.umcs.lublin_n.pl Polen

Landelijke dag van De Vlinderstichting 2005

De eerstvolgende Landelijke dag van De Vlinderstichting vindt plaats op de eerste in plaats van de tweede zaterdag van maart, dus op 5 maart 2005. Thema is 'Verdwijnen en verschijnen'.
Somber
Het laatste tweekleurig hooibeestje is in 1987 gezien, de grote ijsvogelvlinder op Terschelling in 1995. Op de Rode Lijst Dagvlinders staan officieel 17 verdwenen vlindersoorten en bij libellen is het al niet veel beter.
Lichtpuntjes
Het jaar 2004 was een bijzonder jaar. De veldparelmoer werd weer in Nederland gezien en zelfs werden er van deze soort rupsen gevonden. De purperstreepparelmoervlinder en de iepenpage werden na vele jaren weer in Limburg vastgesteld.

Drentse Floristendag 26 feb 2005

Op zaterdag 26 feb is een Drentse floristendag waarbij o.a. Het WFD-meetnet en de drentse vennen behandeld worden. Opgave is NOODZAKELIJK.

Inleveren vlinder en libellenwaarnemingen 2004

Het is nu nog koud en nat dus tijd om de gegevens in te leveren. Op deze website is een Excel invulformulier te downloaden. Dit om de verwerking van de libellenwaarnemingen van 2004 te vereenvoudigen. Voor diegene die voor de gegevensverwerking de computer niet gebruiken kunnen de formulieren (vlinderstichting) gebruikt worden. De bedoeling is dat de gevens die op tijd ingeleverd worden, te gebruiken voor het waarnemingenverslag van 2004. Belangrijk is dus dat u uw waarnemingen op tijd naar mij opstuurt. Zie ook

Libellennieuwsbrief 14: Waarnemingen 2004

Rene Manger
waarnemingencoördinator

EIS-dag 'Blik op bos' - zaterdag 15-01-2005

De jaarlijkse EIS-dag wordt deze winter gehouden op 15 januari en zal plaatsvinden in Naturalis te Leiden. 's Ochtends worden tijdens de bijeenkomst van de werkgroepscoördinatoren en het EIS-bestuur het beleid en de lopende projecten besproken. Deze bijeenkomst staat in principe open voor alle geïnteresseerden. Het middagprogramma bestaat uit een zevental lezingen waarin specifiek aandacht wordt gegeven aan veranderingen in de Nederlandse bossen en de invloed die deze hebben op de Nederlandse ongewerveldenfauna. Afgelopen jaren is duidelijk geworden dat het ouder worden van bossen en het aangepaste bosbeheer op veel soortgroepen grote invloed heeft. Tijdens de lezingen wordt de beschikbare informatie van een aantal groepen op rij gezet.

Winterjuffers in het Dagblad

In het Dagblad van het Noorden van 10 december verscheen een verslag over de Winterjuffers.

Aankondiging nieuwe fotowebsite Digidipper

Begin april 2004 hebben wij een nieuwe natuur website in de lucht gebracht. Deze website is te vinden onder het adres: http://www.digidipper.com .

Fotowebsite Digidipper is een site waarop iedereen gratis en zonder tussenkomst van een webmaster zijn of haar foto's in een 7-tal categorieën kan uploaden. Naast het het uploaden en tonen van foto's kunnen ook waarnemingen geplaatst worden. In de nabije toekomst willen we ook een discussieplatform koppelen aan de website. Alle foto's en waarnemingen worden opgeslagen in een database. Deze database is via de website doorzoekbaar. Fotowebsite Digidipper wil zich vooral op de foto's en waarnemingen van vlinders en libellen richten. Waarnemingen welke in onze database worden geplaatst zullen uiteraard worden doorgegeven aan belanghebbende instanties.

Ons doel met Fotowebsite Digidipper is het aan een breed publiek tonen van leuke en interessante foto's en waarnemingen. Dit willen we bereiken middels een eenvoudige site zonder overbodige functionaliteit. Veel plezier met de website,
Arnold Meijer en André van der Plas

info_at_digidipper.com

Vondst van winterjuffers in de winter

Dit is de eerste foto van een bevroren Noordse winterjuffer in Nederland. Op 24 november jl. werd dit gemerkte vrouwtje Noordse winterjuffer Sympecma paedisca op het Uffelter Binnenveld in zuidwest Drenthe gevonden. Het had in de nacht van 23 op 24 november ongeveer drie graden gevroren. Het bijzondere was dat het diertje eerder op 30 oktober op bijna dezelfde plek was gemerkt. Overwintering van de soort op de Drentse heide is hiermee aangetoond. Nadat de zon het ijs na een uur had doen smelten kon het diertje weer langzaam bewegen en kruipen.

Spectaculaire terugvangsten van noordse winterjuffers

Op 6 november jl. werden door René Manger (Libellenwerkgroep Drenthe) twee gemerkte mannetjes noordse winterjuffer op het Uffelter Binnenveld in Zuidwest-Drenthe gevangen. De twee bleken afkomstig van het op ongeveer 20 km gelegen Lindevallei in Friesland. Ze waren daar op 2 oktober 2004 op de vleugels gemerkt.

In Drenthe wordt op het Uffelter Binnenveld in het kader van een uitgebreid onderzoek net als in Friesland vanaf september dit jaar noordse winterjuffers gemerkt. Inmiddels zijn er bijna 300 exemplaren op het Uffelter Binnenveld gemerkt. Omdat van de Drentse winterjuffers naast vleugelmerken ook detailfoto’s zijn gemaakt kon met zekerheid worden vastgesteld dat de twee gevangen exemplaren niet uit Drenthe afkomstig waren maar uit Friesland.

Deze terugvangsten geven weer een onverwacht nieuw beeld in het verspreidingsonderzoek naar de noordse winterjuffer (Project Paedisca) in Noord-Nederland.

Afsluiting libellenseizoen

Op dit moment is de datum van de afsluiting nog niet precies bekend. Het voorgenomen programma staat in LWD Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004. Recente informatie over Excursies kunt u lezen op de voorpagina van de website of op de excursie pagina ( Excursies/activiteiten->Programmaoverzicht ) U hoort later meer via de email LWD Nieuwsbrief of op deze website ........

Noordse glazenmaker in 2004

Zaterdag 4 september was ik met Wouter de Vlieger op zoek naar nieuwe vindplaatsen van de Noordse glazenmaker AESHSUBA in het Dwingelderveld.

De eerste twee vennen brachten niet het gewenste resultaat (wel mooie veenmosvegetaties) maar bij het derde ven, het Wolfsklauwveen was het raak: een mannetje gevangen (foto's') en 4 huidjes gevonden. Bij het vierde ven, het Diepveen, opnieuw prachtige veenmosvegetaties maar helaas geen Noordse glazenmakers (gevonden). René Manger nam op 2 september bij het Watermolenveen in de Bosw. Borger 3 mn. waar (foto's). Huidjes heeft hij niet gevonden. De Noordse glazenmaker was al bekend uit de Bosw. Borger, maar nog niet van deze vindplaats. E.e.a. betekend dus weer twee nieuwe stippen erbij..

Gerard Abbingh

Voortgang libellen cursus

Op 23 maart jl. vond de eerste theorieavond van de libellencursus van de LWD plaats. Achttien cursisten kwamen naar het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten in het Fochteloërveen. Onder de cursisten bevonden zich zowel gevorderden als beginnende libellenliefhebbers.

Gerard Abbingh leidde deze cursusavond en gaf ons dmv een fraaie PowerPoint presentatie een goed beeld van o.a. de bouw en leefwijze van libellen. Verder vertelde hij over het waarnemen van libellen en de soorten die we tegen kunnen komen in Drenthe. Tot slot gaf hij een uitleg over libellen in diverse Drentse biotopen.
Afgesproken werd om de excursie op 22 mei te houden in het Fochteloërveen.
Op de tweede cursusavond op 22 juni zullen we de zomersoorten met behulp van de cursusmap behandelen. Deze avond staat in het teken van de herkenning van libellen. Vooral de moeilijk te determineren groep van de heidelibellen zullen hiermee aan bod komen. We determineren aan de hand van foto’s.
Dank aan de Vereniging voor Natuurmonumenten voor het beschikbaar stellen van de cursusruimte.

Gerard Abbingh

Tengere grasjuffer ISCHPUMI
Lantaarntje ISCHELEG
Watersnuffel ENALCYAT
Gewone pantserjuffer LESTSPON
Tengere pantserjuffer LESTVIRE
Kleine roodoogjuffer ERYTVIRI
Gewone oeverlibel ORTHCANC
Zwarte heidelibel SYMPDANA
Bloedrode heidlibel SYMPANG
Steenrode heidelibel SYMPVULG
Geelvlekheidelibel SYMPFLAV

Uffelter Binnenveld

Al enkele jaren achter elkaar wordt de Noordse winterjuffer Sympecma paedisca op het Uffelter Binnenveld waargenomen. In het kader van het verspreidingsonderzoek Project Paedisca, dat in 2001 is gestart in de Weerribben, is eind 2003 een onderzoek gestart naar de overwintering en mogelijke voortplanting van de Noordse winterjuffer op de Drentse zandgronden. Op het Uffelter Binnenveld is onderzoek gedurende negen maanden uitgevoerd.
lees verder

Contact en email
Om een uiteindelijke Libellenatlas te krijgen is de LWD opgericht, nog zonder verenigingsverband omdat niet echt een bestuur gevormd kon worden. Wil je echter op de hoogte gehouden worden en de LWD Nieuwsbrief ontvangen meldt je dan hier aan:
Contactadres:
Gerard Abbingh
Muddegoorn 78
9403 NK Assen
0592-347108
g. abbingh_at_hetnet. nl

Libellennieuws

Dit is het contactblad van onze vereninging

• LWD Nieuwsbrief 6 Beekrombouten te zien bij de Vecht en Winterjuffers planten zich niet voort in UB(htm)
  LWD Nieuwsbrief 8(htm)
  Atlas aangeboden aan gedeputeerde, Onderzoek milieuvriendelijk beheer

LWD Nieuwsbrief 9(htm)
Bandheidelibel Meppel, Libellenexcursie Wateren/Vledder Aa
LWD Nieuwsbrief 10(htm)
Aankondiging Excursie naar Vledder Aa en Weerribben, Veel breedscheenjuffers.
• LWD Nieuwsbrief 11(htm)
  Verslag derde excursienaar Vledder Aa met fotos flavistische ringslang, bandheidelibel op Uffelter Binnenveld
• LWD Nieuwsbrief 12(htm)
  met Noordse glazenmaker in 2004 door Gerard Abbingh
  
• LWD Nieuwsbrief 13(htm)
  Bandheidelibel rukt op, Zuidelijke glazenmaker, Veel paardebijters en aankondinging symposium Kranenburg
  
• LWD Nieuwsbrief 14(htm)
  Bekendmaking website en inleveren gegevens 2004
• LWD Nieuwsbrief 15(htm)
  Actieve bruine heidelibel en Afstemming beheer libellenreservaten
• LWD Nieuwsbrief 16(htm)
  Programma Larvehuidjesavond en Noordse winterjuffer op Kampsheide, Bandheidelibel in Dalen
• LWD Nieuwsbrief 17(htm)
  KNNV Veendam macrolezing en Noordse winterjuffers in 1669
• LWD Nieuwsbrief 18(htm)
  Noordse winterjuffers op Dwingelderveld en Nijensleekerveld

Fotoalbum
Hier kunnen foto's geplaats worden van bijzondere of leuke waarnemingen (Ischnura elegans eet Ischnura elegans op) of activiteiten van libellen en juffers. Maar gewoon mooie fotos mogen natuurlijk ook.
Verspreidingsatlas van Libellen van Drenthe 2004
De werkatlas is begin dit jaar uitgebracht en hiervan is nu dan ook een elektronische variant aanwezig.

Nieuws listing

Excursies - 30 juni 2003

Als u een excursie voor de LWD wilt organiseren of heeft u suggesties voor een excursie of een werkgroepactiviteit of ideeën, neemt u dan contact op met Willem Klok, 0592- 414898 of w.klok_at_natuurmonumenten.nl .

lees verder

Eindejaarsbijeenkomst:

Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004.

lees verder

Excursies - 30 juni 2003

Als u een excursie voor de LWD wilt organiseren of heeft u suggesties voor een excursie of een werkgroepactiviteit of ideeën, neemt u dan contact op met Willem Klok, 0592- 414898 of w.klok_at_natuurmonumenten.nl .

lees verder

Eindejaarsbijeenkomst:

Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004.

lees verder

---

Landelijke libellennieuws 2002-2004

---

Landelijke libellennieuws

---