Libellennieuws 02:26
Maandag 24 juni 2002

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Dag allemaal,

De Zwervende Heidelibellen houden aan, maar ook de Zuidelijke keizerlibellen
worden her en der gemeld. Tevens leuk nieuws uit Duitsland, waar wat verder
noordelijk (dan volgens het verspreidingskaartje in de Wasscher & Bos (2002)
kan) dit weekend zich voortplantende Gaffelwaterjuffers werden waargenomen.

Groeten,

Remco Hofland
Oegstgeest
remcohofland_at_hetnet.nl

PS Nieuwe aanmeldingen voor de libellennieuwsmeelgroep alsmede kopij voor de
nieuwsbrief kunnen als altijd naar bovenstaand iemeeladres.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke keizerlibel (ANAXPART) nabij Venlo

Zondag 23 juni wist een NJN-excursie bij Venlo een erg leuke soortenlijst
bijelkaar te scoren. De plek die bezocht werd was een oude kleigroeve in het
Jammerdal die zeer recentelijk als recreatiegebied aan het publiek werd
vrijgegeven. De groeve is een soort ENCI in het klein en de soortenlijst
weerspiegelt dat aardig:

Tengere pantserjuffer (ISCHPUMI), Kanaaljuffer (CERCLIND), Plasrombout
(GOMPPULC), Zwervende heidelibel (SYMPFONS), Beekoeverlibel (ORTHCOER) en
zelfs een vrijwel zekere waarneming van Zuidelijke keizer (ANAXPART)! Van
Plasrombout en Beekoeverlibel werd beide slechts 1 exemplaar gezien (beide
vrouwtjes, de laatste nog vers). De Tengere grasjuffer was vertegenwoordigd
met een stuk of tien exemplaren en de Kanaaljuffer zelfs met tientallen
beesten.

De volgende algemenere soorten completeren de lijst:
Azuurjuffer (COENPUEL), Vuurjuffer (PYRRNYMP), Watersnuffel (ENALCYAT),
Lantaarntje (ISCHELEG), Keizer (ANAXIMPE), Platbuik (LIBEDEPR), Gewone oever
(ORTHCANC) en Bruinrode heidelibo (SYMPSTRI).

Antoine van der Heijden

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Hallo allemaal,

Op dinsdag 18 juni 2002 viel de hitte wel mee in de Noordhollandse PWN
duinen (onderdeel van het NHs Duinreservaat), de libellenfauna deed nog wel
subtropisch aan: zo’n 40 Zwervende heidelibellen (SYMPFONS) en een man
Zuidelijke keizerlibel (ANAXPART) ! 3 man Zwervende heidelibellen in het
Gravedal, 27 man en 1 vrouw in het Starrevlak (minder dan 20% van het gebied
bekeken, het waren er dus veel meer) 5 man en 3 vrouw in het Nieuwe Land.
Allemaal tussen Bergen aan Zee en Egmond aan Zee.

In dit gebied ligt ook nog een door bos omgeven, vrij grote eendenput
(voormalige schietvijver) en daar vloog hij. Niet meer dan enkele minuten
gezien, maar onmiskenbaar. Opvallend wilde vlucht en direct in de aanval op
eerst een vrouw en daarna een man Grote keizer (ANAXIMPE). Goed
vergelijkingsmateriaal: nauwelijks kleiner, ogen, kop en thorax donker,
grauwig. Opvallend blauw op S2 en S3, niet of nauwelijks blauw op het grauwe
achterlijf. Nog een uur blijven zitten – wat geen straf was – maar helaas is
het beestje niet meer langsgekomen. Dit gebied is voor gewone stervelingen
niet toegankelijk.

Groet,
Harm

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Mogelijk ook Beekrombout (GOMPVULG) langs de Reest (Overijssel/Drenthe)

Zaterdag 22 juni leidde ik een excursie voor Natuurwerkgroep "De Reest".
Hoewel er in het verleden geen waarnemingen van Beekrombout (GOMPVULG) zijn
gedaan langs dit provinciale grensriviertje, hield ik vanwege de
ontwikkelingen langs de Vecht tijdens de tocht een extra oogje in het zeil.
Naast o.m. vele Weidebeekjuffers (CALOSPLE) en een enkele Metaalglanslibel
(SOMAMETA) en een Grote keizer (ANAXIMPE) (veel dit jaar!!!) dook er plots
een romboutachtige libel op die kortstondig in een bocht van het riviertje
met een golvende beweging eitjes afzette om vervolgens in een steil omhoog
gaande zigzaggende vlucht weer te verdwijnen. Helaas heb ik de libel niet
goed genoeg kunnen zien om met zekerheid te kunnen zeggen dat het een
beekrombout betrof. De overige mogelijkheden wegstrepend kom ik toch
welhaast tot die conclusie of is hier de wens de vader van de gedachte...
Dat wordt dus larvenhuidjes zoeken begin mei 2004! Welke oever zullen ze
opkruipen? De Drentse of Overijsselse...

Bij het spookmeertje (Drents Landschap) raapten we vele larvenhuidjes van de
Grote keizer en zagen we dodaars met jongen. In de zanderige omgeving vele
tientallen blauwe zandloopkevers, als wolken opvliegend voor onze voeten,
een levendbarende hagedis en een hoornaar. In de hooilanden nog gezocht naar
zilveren maan. We zagen er in 2000 eentje, maar nu geen. Wel voldoende
geschikte plaatsen met veel moerasviooltje aanwezig! De meest talrijke
dagvlinder was het bruin zandoogje, soms met wel 8 tegelijk op
schermbloemigen. Ook vonden we veel rupsennesten van dagpauwoog en
landkaartje, latrines van de das en hoorden we een havik.

Evert Ruiter, Zwolle

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Voortplanting Gaffelwaterjuffer COENSCIT nabij Nonnenbach, Eiffel, Duitsland

Jongstleden zaterdag, 22 juni 2002, brachten Eus van der Burg, Bertus de
Lange, Kees de Vries en ondergetekende een bezoekje aan Nonnenbach en
omgeving, in de Eiffel in Duitsland, om te vlinderen. Dit bleek succesvol,
met onder andere waarnemingen van 100+ Purperstreepparelmoervlinder, 100+
Dwergblauwtje, enkele Tweekleurig hooibeestjes, Klaverblauwtjes, Groot
geaderd witjes, een man en een vrouw Rode vuurvlinder en een
Steppeparelmoer.

Een klein vijvertje, gelegen naast een grazig weitje in het bos, trok onze
aandacht vanwege de aanwezige libellen, waarvan de meest opvallende Grote
keizerlibel ANAXIMPE, Platbuik LIBEDEPR, Viervlek LIBEQUAD en
Metaalglanslibel SOMAMETA waren. Ook waren er vele (tandems)
Azuurwaterjuffers COENPUEL ter plaatse. Na enige tijd van de libellen en de
ook talrijke Vinpootsalamanders (Triturus helveticus) te hebben genoten,
maakte Eus RH attent op een tandem afwijkende (dat wil zeggen, hem
onbekende) waterjuffers. Met name de iets afwijkende kleur blauw van het
mannetje (lichter dan Azuurwaterjuffer), het vele zwart op de segmenten
S5-S7, de groene onderogen van beide seksen, en het figuurtje op S2 vielen
op. Met de Wasscher & Bos (2002) in de hand was de determinatie niet
moeilijk: Gaffelwaterjuffer COENSCIT!

Voor meer dan een uur werd het tandem bekeken op een afstand van circa 2
meter (te ver om te vangen), waarbij Kees erin slaagde redelijke
videobeelden te maken: vooral de directe vergelijking met Azuurwaterjuffer
is erg leuk. Opvallend was, dat het mannetje merkbaar kleiner was dan
Azuurwaterjuffer, met een heel dun achterlichaam, terwijl het vrouwtje juist
wat forser oogde, met een wat dikker achterlichaam. Een ander kenmerk, het
ten opzichte van Azuurwaterjuffer lichtere, langwerpige pterostigma was ook
goed te zien. Er werd ook nog een tweede tandem aangetroffen; beide tandems
waren continu eitjes aan het afzetten waarbij de vrouwtjes doorgaans tot
halverwege het achterlichaam, inclusief een deel van de vleugels, onder
water kropen.

Volgens het verspreidingskaartje van de soort in Wasscher & Bos zou de soort
in Duitsland niet zo ver noordelijk voorkomen, maar ook staat vermeld dat de
soort zich recentelijk in noordelijke richting uitbreidt "en in de toekomst
ook in Nederland verwacht kan worden". Zondag 23 juni spoedden derhalve Eus
en Kees zich naar Noord-Limburg om een poging te wagen, maar de oogst
beperkte zich daar (St. Odilienberg) (nog) tot Kanaaljuffers CERCLIND......

Remco Hofland


PS Een circa 10tal soorten orchideeen kompleteerde het dagje Eiffel, terwijl
's avonds tegen 7'en bij fabriek Ravesteijn ten oosten van Deest, ten zuiden
van de Waal in Nederland, nog zo'n 6-8 Rivierrombouten GOMPFLAV werden
aangetroffen in de distels en andere oevervegetatie.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Hoi,

Even een reactie op het stukje van Robert Ketelaar over Glassnijder BRACPRAT
in
Groningen. Zowel in 2000 als in 2001 heb ik Glassnijders in de tuin gehad.
Dit waren destijds mijn eerste Glassnijders die ik in Groningen gezien heb.
Ik woon ten oosten van Vlagtwedde, hemelsbreed 2 km ten oosten van Veele. De
Glassnijders komen van de rietoevers van het Ruiten Aa kanaal, uit een nieuw
gegraven recreatiekanaaltje of uit een dichtbegroeide sloot, in jawel
akkerbouwgebied.

Enne Robert.... kom de volgende keer maar aan voor een kop koffie.

Groeten Leon
L.Luijten_at_sbb.agro.nl

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Beste allemaal,

Ondanks de geringe hoeveelheid tijd (circa 30 minuten) en stevige wind toch
enkele leuke waarnemingen nabij Ringselven te Budel-Dorplein, Brabant op
zondag 23 juni. Allereerst 3 Vroege Glazenmakers AESHISOS (mannetjes) langs
slootje parallel aan de doorgaande weg ten noorden van de Zinkfabriek.
Daarnaast 2 mannetjes Vroege Glazenmaker ten zuiden van Ringselven;
patrouillerend over plasje met Galigaan, Gele Lis en fonteinkruiden. Dit
plasje bevindt zich direct naast de AKZO-fabriek. Eveneens langs fietspad en
spoorlijn ten oosten van de fabriek; op vrijwel kale stukken zand nabij
kleine plasjes; 3 Zwervende heidelibellen SYMPFONS (mannetjes) en 1 vrouwtje
(zeer waarschijnlijk; kort gezien). Dat was voor mij een nieuwe soort.
Verder de algemene soorten.

Met vriendelijke groeten,
Rob Brinkhof

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Purmerend, 24 juni

Al enkele jaren vermoedden we dat er in Purmerend en omgeving
(Noord-Holland) een vestiging is van de Vroege glazenmaker, twee weken
(18-6) terug vond ik daadwerkelijk een vers uitgeslopen mannetje in een
ecologische oever bij mij in de (ecologische) wijk in de Purmer zuid.
Sindsdien zie ik dagelijks 1 of 2 ex. rondvliegen. In het Purmerbos heb ik
ze (nog) niet gezien. Wel nog een ex. bij Overleek op 19-6, maar dat leek
mij een rondzwervend ex. De dieren lijken een voorkeur te hebben voor sloten
met bossen en bossages en jagen in de tuin. Dit jaar voor het eerst ook
vuurjuffers (P.nympula) in Purmerend, die begonnen eind
mei al tot 2 weken terug. In totaal een tiental ex. Met name rond mijn
vijver in de tuin. Kleine roodoogjuffer Erythromma viridula was dit jaar
talrijker dan in de voorgaande jaren, ze vlogen eerder als de lantaarntjes,
die hier natuurlijk de meest algemene libel is.

Gisteren 23-6 op Texel in de westelijke Horspolder 1 misschien ook 2 Noorse
witsnuitlibellen (B.rudibunda) boven een poeltje met veel waterbies
patrouillerend. Ook kwam er nog een Grote keizerlibel. (A. imperator) langs.
We waren hier ca. 15 minuten rond 14.15-14.30.

Tot zover,

Ben Brugge

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuws 02:26
Maandag 24 juni 2002