Libellennieuws 02:30 Dinsdag 23 juli 2002 ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Nieuwe aanmeldingen voor de libellennieuwsmeelgroep alsmede kopij voor de nieuwsbrief kunnen altijd naar onderstaand iemeeladres. Voor de nieuwelingen het volgende verzoek: wil je zelf een bijdrage leveren, wil je dan a.j.b. de Nederlandse (bijv. Vroege glazenmaker) èn de shortname (AESHISOS) vermelden, zodat iedereen het bericht goed kan volgen (en mij het meeste werk bespaard blijft). Allemaal weer veel leesplezier en groetjes, Remco Hofland Oegstgeest remcohofland_at_hetnet.nl ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Libellen op Vlieland (2) Van 6 t/m 20 juli verbleef ik op Vlieland. In LN 02.29 beschrijft Ico Hoogendoorn, met wie ik een middag op libellenjacht ben geweest, zijn libellenwaarnemingen van Vlieland. Daar heb ik weinig aan toe te voegen. Wel wil ik een aantal waargenomen soorten nader beschrijven. Tengere grasjuffer (ISCHPUMI): Naast de door Ico aangegeven locaties vond ik nog een aantal bij een duinmeertje op 'de Rug van het Veen'. Amersf.130/589. Bij dit zeer fraaie, in een diepe duinkom gelegen meertje vlogen enkele mannetjes en vrouwtjes in het meest westelijke deel. Bij de Kooisplek (nat.ontw.) trof ik op een avond tussen de honderden juffertjes (vnl. lantaarntje (ISCHELEG), zwervende pantser (LESTBARB) en gewone pantser (LESTSPON) die in de vegetatie langs de bosrand een plekje voor de nacht zochten ook 1 mannetje tengere grasjuffer. Voor mij een nieuw fenomeen. Ik dacht altijd dat deze soort bij het water overnacht. Grote keizerlibel (ANAXIMPE): Van deze (ter plekke opvallend algemene) soort heb ik alle stadia van voortplanting waargenomen op diverse plaatsen. Op twee plaatsen nam ik meerdere malen eiafzettende vrouwtjes waar en vond larvenhuidjes, bij de kooisplek zag ik een uitsluipend exemplaar (waanzinnig fraaie groene ogen!) en bij het hierboven genoemde duinmeertje zag ik ook een paringswiel. Daar waar vrouwtjes en mannetjes tezamen aan het jagen waren, vlogen de mannetjes laag over het water en de vrouwtjes hoog langs de duintoppen. Voortplanting van de grote keizer op de waddeneilanden nam ik nog nooit waar. Tot nu toe betroffen alle waarnemingen mannetjes en lagen de aantallen altijd laag. Afgaand op de bevindingen op Vlieland heeft deze soort zich daar stevig gevestigd. Zwervende heidelibel (SYMPFONS) In LN 01.23 meldt Joost Vogels een mogelijk stabiele populatie bij de ijsbaan. Samen met Ico nam ik daar slechts 1 mannetje waar. Alle andere waarnemingen (op drie plaatsen) betroffen ook enkel mannetjes. Verse exemplaren of vrouwtjes zijn niet waargenomen. Het exemplaar bij de ijsbaan was fraai uitgekleurd, maar had nog wel een duidelijk oranjerode zweem. Het grootste aantal idividuen trof ik bij het duinmeertje 'rug van het veen'. Daar vlogen minimaal 4 uitgekleurde en vaak afgevlogen mannetjes. Duidelijk zwervers dus. In feite waren de zwervende heidelibellen de enige rode libellen die er waren te bespeuren. Bruinrode heidelibellen (SYMPSTRI) slopen massaal uit en waren vooral te vinden in de bossen. Een enkele verse Steenrode (SYMPVULG) werd waargenomen bij de kooisplek. Het viel me op dat bij oudere exemplaren (van de Zwervende): 1. De gele strepen op de poten vrijwel niet meer te zien zijn, 2. De blauwe streep op de zijkant van het borststuk zeer donker is, 3. De pterostigma's bruin zijn, maar wel met de duidelijk zwarte omranding, 4. Het blauw op de onderkant van de ogen slechts te zien is wanneer de libel de kop draait. De rode vleugeladers blijven zeer goed zichtbaar en de achterlijftekening is ook een betrouwbaar determinatiekenmerk. Gedrag: Zeer onrustig en nerveus (crime voor fotografen!!), meest rustend op open zand of takjes vlak boven het zand op circa 25 of verder meter van de oever, regelmatig langdurige patrouillevluchten boven water en korte luchtgevechtjes met rivalen. Valt zonder pardon ook voorbij komende keizerlibellen aan. Het is zondermeer interessant om deze soort ter plekke goed in de gaten te houden! Opvallend waren de grote hoeveelheden parelmoervlinders (grote MESOAGLA, kleine ISSOLATH en duin FABRNIOB). Werkelijk fantastisch. Het was zeker niet de eerste keer dat ik Vlieland bezocht, maar nooit eerder zag ik er zoveel rondvliegen. Prachtig! NB: Via Ico vernam ik dat een op het eiland woonachtige steenloperspecialist (wiens naam me even is ontschoten) een Duistere heidelibel (SYMPNIGR) meende te hebben gezien. Ik heb de betreffende persoon niet gesproken. Wel de moeite waard om dit even te checken. Evert Ruiter, Zwolle e.j.ruiter_at_planet.nl ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Reactie op vuurlibel (CROCERYT) in De Weerribben (Overijssel dus!) LN 02.29 Leuke vondst. Misschien wel de meest noordelijke waarneming van deze soort???? Met de waarnemingen van Antoine c.s. komt de soortenlijst van De Weerribben op 38! Dat is meer de 3/4 van alle soorten die in Overijssel voorkomen. Die breedscheenjuffers (PLATPENN) zijn inderdaad behoorlijk vreemd voor het gebied. Maar ja, in grote delen van NWOverijssel zijn weidebeekjuffers en breedschenen inmiddels behoorlijk algemeen. Verwaaide en zwervende ex. kunnen overal opduiken. Evert Ruiter, Zwolle ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Tis geen libel maar wel leuk: jongstleden zaterdag 20 juli werd ’s ochtends een Rouwmantel (NYMPANTI) waargenomen in ’t Twiske in Noord-Holland. RH, via Ruud Vlek, waarnemer Nirk Zijlmans ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Hallo, Nog iets over predatie van libellen. In Woudbloem heb ik vorig jaar, toen groene glazenmakers massaal uitslopen, vele nog zachte vleugels gevonden. Ze lagen steeds per 2, 3 of vier bij elkaar. De larvehuidjes zitten zonder uitzondering aan krabbescheerbladeren vanaf 0,5 meter uit de waterkant. Een soort als waterspitsmuis lijkt me zeer goed in staat deze jonge libellen te vreten. Ik heb overigens nog nooit een waterspitsmuis hier ter plekke gezien. Blauwe reigers vreten ook versuitgeslopen libellen. Of ze de vleugels verwijderen weet ik niet. Op 17 juli vlogen hier nog geen Groene glazenmakers (AESHVIRI) maar wel vier Vroege (AESHISOS). Leon Luijten ++++++++++++ Hoi allen Nog even een reactie op de concentratie van libellenvleugeltjes. Ik heb iets dergelijks gevonden op het Wierdense Veld in Overijssel. Hier lagen, op enkele vierkante meters, honderden vleugels van de viervlek LIBEQUAD en enkele van een opvallende vlinder, de Nachtpauwoog. Opmerkelijk is misschien dat het een willekeurige plek in een homogene vegetatie leek te zijn, bestaande uit enkele lage heideplantjes en verder open grond. Bart Achterkamp ++++++++++++ Predatie van libellen Vele oplossingen zijn aangedragen en de opmerking "Vaak trekt een plotseling optredende voedselbron onverwachte gasten aan (en dan zijn deze niet eens zo onverwacht)" is meerdere keren geopperd. Vooralsnog zijn we bij het Blauwe bos er nog niet uit welk dier een dergelijke slachtpartij aanricht. Gezien het aantal reacties in het vorige Libellennieuws is het iets wat veel mensen bezig houdt. Nirk, Reinier, Rob en Guido, Bart en Leon, bedankt voor jullie reactie. Bas van de Wetering ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Dag allemaal, Op 20 juli had ik samen met Jaap Bouwman een man Gevlekte glanslibel (SOMAFLAV) op exact dezelfde plek als waar ik op 14 juni jl. een mannetje aantrof. Het betreft hier een bosrand aan de westzijde van de Turfkoelen. De Turfkoelen bestaat uit een elzenbroekbos met o.m. Galigaan, wat slecht toegankelijk is. Misschien is ook hier een populatie aanwezig? Groeten, Casper Zuyderduyn ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Libellennieuws 02:30 Dinsdag 23 juli 2002