Libellennieuws 02:34 Vrijdag 9 augustus 2002 ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Nieuwe aanmeldingen voor de libellennieuwsmeelgroep alsmede kopij voor de nieuwsbrief kunnen als altijd naar onderstaand iemeeladres. Voor de nieuwelingen het volgende verzoek: wil je zelf een bijdrage leveren, wil je dan a.j.b. de Nederlandse (bijv. Vroege glazenmaker) èn de shortname (AESHISOS) vermelden, zodat iedereen het bericht goed kan volgen (en mij het meeste werk bespaard blijft). Allemaal weer veel leesplezier en groetjes, Remco Hofland Oegstgeest remcohofland_at_hetnet.nl ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Eerste vondst van Bandheidelibel (Sympetrum pedemontanum) in Zuidwolde (Drenthe) Andre Hospers Op vrijdagmiddag 2 augustus 2002 werd tijdens het inventariseren van een 2 m brede en 2 m diepe waterlossing met stilstaand troebel water (ongeveer 10 cm doorzicht, mogelijk veroorzaakt door de regenval van afgelopen dagen) mijn aandacht getrokken door wat vreemd gefladder. Dit bleek een vers, niet afgevlogen Bandheidelibel mannetje te zijn met helder rood achterlijf en geel witte pterostigma’s. In helder zonnig weer met weinig wind was het mannetje gedurende een half uur heen en weer aan het vliegen. Bij een nieuw bezoek aan het eind van de middag was het exemplaar verdwenen en ook tijdens een speurtocht met Marcel Hospers de volgende ochtend werd de soort niet weer aangetroffen. Het weer was toen al aanzienlijk kouder geworden en bewolkt. In de Libellennieuwsbrief 02:32 van 30 juli 2002 werd al het voorkomen van de Bandheidelibel (SYMPPEDE), { HYPERLINK http://www.libellen.org/0133.html } http://www.libellen.org/0133.html,) beschreven langs de A1, net ten westen van Holten 'bij de MacDonalds' en het vlakbij gelegen natuurgebied De Slenk (Landgoed Oostermaet bij Lettele). Martijn Bunskoek maakt melding van de waarneming van een mannetje Bandheidelibel (SYMPPEDE) op 28 september 2001 in Zwolle (http://www.libellen.org/0137.html) en in 2001 waren er ook waarnemingen bij de Soestwetering. Mijn waarneming van vrijdagmiddag 2 augustus is echter nog 25 km noordelijker gelegen, namelijk bij Zuidwolde in Drenthe aan de Meeuwenweg (Ac 222.8-518.3). Dit ligt minder dan een km ten noorden van de natuurgebieden Takkenhoogte en Meeuwenven van het Drents Landschap. De directe (landbouw)omgeving zelf is produktiegrasland op droogte gevoelige grond. Vlakbij de locatie waren 4 boerderijen met 2 ligboxenstallen aanwezig. De moeras en taludvegetatie was grotendeels recent gemaaid en geschoond. Nog aanwezig was Waterpostelein (Lythrum portula (rare)) , Moeraswalstro (Galium palustre (scarce )) en Moeraswederik (Lysimachia thyrsiflora (r )). De aanwezige watervegetatie is wel het vermelden waard: Drijvende waterweegbree (Luronium natans, abundant,Rode Lijst 3), Groot blaasjeskruid (Utricularia vulgaris (a)), Smalle waterpest (Elodea nutalli, (o)), Drijvende waterweegbree (Potamogeton natans (a)), Potamogeton trichoides (o)) en Mannagras (Glyceria fluitans (a )). Totale bedekking aan drijvende waterplanten was 5% en bedekking ondergedoken waterplanten 2-3%. Dit is in elk geval niet de noordelijkste vondst van de bandheidelibel, op 15 Augustus 1998 werd de soort door mij, Martijn Bakker en Leon Luijten aangetroffen bij het Termunterzijldiep (Ac 262-589). Dit mannetje was waarschijnlijk afkomstig van een populatie bij Hamburg. Dit mannetje had harde vleugels en was absoluut niet afgevlogen en had geen gerafelde randen aan de vleugels. Deze vondst in Oost Groningen was ook in een pas geschoonde en zeer diepe (3 m) waterlossing met een dun laagje water en vrijwel geen watervegetatie. De in { HYPERLINK http://www.libellen.org/9818.html } http://www.libellen.org/9818.html aanwezige gegevens zijn echter zeer summier. Daarom hier aanvullende gegevens die van Leon afkomstig zijn: “Ongeveer 3 meter beneden maaiveld. De met gras begroeide steile taluds zijn strak en recent onderhouden. De breedte van het water zelf is ongeveer 50 tot 75 cm en is 20 cm diep. Het water is helder maar voedselrijk. De waterlaag is zeer schaars begroeid <5% totale bedekking drijvende planten. Met de volgende soorten: Klein kroos (f), bultkroos (f) en mannagras (a). In het water groeit: zanichellia (s), darmwier (r), smalle waterpest (r) en Stijve waterranonkel (r). Mogelijk heeft het watertje een iets brak karakter. Het weer was zonnig, half bewolkt en windkracht 4. Na zichtwaarneming van het mannetje heeft Leon Luijten de libel 2 dagen later nog eens gezien en gefotografeerd”. Daarna is de soort niet meer op deze plek waargenomen. Andre Hospers ++++++++++++++++ LEUKE ANDERE VONDSTEN TIJDENS INVENTARISATIE (Libell fulva, bruine korenbout) Leuk om te vermelden is dat op de nabijgelegen kruising van de Drogterweg met de Bazuinerweg (Ac 223.8-519.2) Kale Gierst (P. dichotomiflorum)gevonden is in een maisakker. Nu we het toch over maisakkers hebben: De Weidebeekjuffer (Calopteryx splendens) vloog iets verderop Koekangerveld/Ruinerweide ook tussen de maisakkers in sloten: Beide keren een mannetje: op zaterdag 22 juni in 217.7-526.5 en een week eerder in km hok 218-526. Ook zag ik regelmatig ten zuiden van Havelte Vroege glazenmaker Aeshna isoceles (o.a. in 216.8-526.5 en 210.8-524.4). Verder nog op 2 juni op het klaverblad boven Meppel (AC 210.8-524.4) een Bruine Korenbout (LIBELFULVA) en gewone veldsla (Valerianella locusta). Bij 'De Lokkerij' heeft Marcel Hospers samen met mij Korensla gevonden. Dat is vlak bij de Havenzathe Havixhorst en Dickninge in DeWijk. (Amersfoortco 213-521) Andre Hospers ++++++++++++++++ TAKKENHOOGTE en MEUWEN VEEN bij Balkbrug en Dedemsvaart Hier werd door mij en Marcel Hospers op zaterdag na een mislukte SYMPPEDE zoektocht 1 Zwervende pantserjuffer (LESTBAR), 1 Keizerlibel (ANAXIMP), opvallend veel verse Distelvlinder (VANNCARDUI) 10 exx, Argusvlinder 10xx., Boomsprinkhaan 1 man en Moeraswederik aangetroffen. Daarna nog een bezoek aan het SCHRAPVEEN waar het volgende te zien was: Moerassprinkhaan (talrijk), Noordse zegge, Moerasviooltje (! Voor zilveren maan), Kleine en Grote ratelaar, Moeraskartelblad…..maar weinig libellen (en erger, geen dwergrus gezien). Andre Hospers Literatuur: { HYPERLINK http://www.libellen.org/0129.html }http://www.libellen.org/0129.htmlBandheid elibel (SYMPPEDE) in Overijssel: een update { HYPERLINK http://www.libellen.org/0133.html }http://www.libellen.org/0133.html Beekoeverlibel ORTHCOER eet weer bij de McDonalds { HYPERLINK http://www.libellen.org/0137.html }http://www.libellen.org/0137.html Bandheidelibel bij Zwolle (Hessenpoort) { HYPERLINK http://www.libellen.org/0014.html }http://www.libellen.org/0014.html Sympetrum pedemontanum in Overijssel { HYPERLINK http://www.libellen.org/9818.html }http://www.libellen.org/9818.html Termunterzijl, Twee nieuwe libellensoorten voor Groningen ++++++++++++++++ OVERIGE WAARNEMINGEN WEERRIBBEN, Gevlekte witsnuitlibel LEUCPECT (AC 194-533) Op 28 juni 2002 zag ik tijdens een FLORON kamp een gevlekte witsnuit (LEUCPECT, AC 194-533) langs een slootje zitten. In de omgeving stond ook Welriekende nachtorchis,Klein blaasjeskruid (Utricularia minor),Plat blaasjeskruid (Utricularia intermedia),Groot blaasjeskruid (U.vulgaris), Moeraslathyrus, Draadzegge, Groenknolorchis, Padderus, goudmos en schorpioenmos. -- Andre Hospers Er zijn geen problemen, alleen mensen Groningen ++++++++++++++++ PS Naast bovengenoemde waarnemingen is nog vermeldenswaard de waarneming van een vrouwtje Bandheidelibel SYMPPEDE nabij Heteren, circa een week geleden: een prachtige foto met vindplaatsbeschrijving werd mij gemeeld maar het betreffende meeltje heb ik per ongeluk gewist, RH. ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Gevlekte glanslibel (Somatochlora flavomaculata) in wegberm autobaan Voor Rijkswaterstaat inventariseer ik de actuele natuurwaarden langs de A76 in Limburg. Op een aantal plaatsen staan slootvormige lichamen waarin overtollig regenwater wordt opgevangen. Enkele hiervan zijn begroeid met Grote lisdodde. Op verkeerskruispunt Kerensheide zag ik boven zo´n plek twee mannetjes Gevlekte glanslibel Somatochlora flavomaculata. Het betreffende lisdoddeveld was circa 30 meter lang en 2,5 meter breed. Er was slechts een territorium boven, want ik zag steeds maar een exemplaar tegelijk die af en toe met een/de andere interfereerde. (Verkeerskruispunt Kerensheide is natuurlijk verboden voor voetgangers, maar degenen die vanuit Heerlen naar Eindhoven rijden, moeten op de afrit van de A76 naar de A2 rechts in de berm kijken. Wie weet!) Zelf vind ik het het een bijzondere waarneming. Niet alleen de plaats (Zuid-Limburg, langs autobaan) maar vooral boven zo´n relatief kleine lisdooddevegetatie een territorium houdend mannetje, dat is nou niet direct zijn Nederlandse biotoop! Een verklaring kan zijn dat de soort, mogelijk door het warmere klimaat, minder kritisch is geworden. Immers, in de Zuid-Duitsland bijvoorbeeld komt de soort ook op veel meer plaatsen voor. Frank Bos ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Ei-afzettende Weidebeekjuffer CALOSPLE Ik weet niet precies wat er bekend is over ei-afzettende Weidebeekjuffers (CALOSPLE), maar op zondag 4 augustus zag ik samen met met mijn vriendin Marjan Schutte het volgende. Wij stonden op een bruggetje over de Dortherbeek (AC 212.8-471.5) te kijken naar Weidebeekjuffers. We zagen een vrouwtje zitten op een van de bladeren van Pijlkruid, dat in grote hoeveelheden groeit in deze beek. We zagen dat ze eitjes aan het afzetten was op de bovenkant van een blad van het Pijlkruid. Opeens stopte ze hiermee en kroop langs de stengel van het blad naar beneden tot ze helemaal onder water was verdwenen. Met de verrekijker konden we goed zien dat ze nu onder water eitjes aan het afzetten was op twee stengels Pijlkruid. Ze bleef maar liefst 33 minuten onder water! Ik schat dat ze hierbij niet dieper dan 10-15 centimeter onder het wateroppervlak ging. Na een half uur kwam ze weer boven en vloog ongeveer 1,5 meter weg, waarna ze zich op een Pijlkruidblad ging zitten poetsen. Ondertussen zat een mannetje Weidebeekjuffer de zaak te bewaken. Hij zat op 20-40 centimeter afstand van de plek waar het vrouwtje onder water de eitjes aan het afzetten was. Hij zat hier op vier verschillende plekjes, maar nooit verder weg. Hij hield de omgeving scherp in de gaten en verjoeg 2x een ander mannetje Weidebeekjuffer, 1x een man Breedscheenjuffer (PLATPENN) en een keer een schaatsenrijder. Af en toe vloog hij op het oog 'zomaar' een beetje rond, waarbij hij meestal vrij precies over de plek vloog waar het vrouwtje onder water zat. Groet, Gerben Mensink ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Hoi allemaal, Afgelopen zaterdag 3 augustus troffen we tijdens een excursie naar het Hondshalstermeer een mannetje Weidebeekjuffer in het Verbindingskanaal (Ac 259-583) aan. De laatste tijd komt geregeld een zwervend exemplaar voor in het noordelijk deel van Oost Groningen. Groeten, Leon luijten ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ Libellennieuws 02:34 Vrijdag 9 augustus 2002