Het Drentse landschap

Banners Menu Content Taal/Language

Waarschijnlijk wordt de CSS stylsheet niet geladen en wordt de pagina niet goed weergegeven. Gebruik een nieuwere browser zoals Opera (6 of hoger), Microsoft Internet Explorer (5 of hoger), Mozilla (1 of hoger) en Netscape (6 of hoger).

NVL |  Groningen |  Drenthe |  Contact |  Home |  Friesland | 

2004 Activiteiten, Libellencursus en Excursie Libellenwerkgroep Drenthe (LWD) 2004

Excursie Overzicht voor 2004

Onder voorbehoud
januari 2005
Terugkomdag
Dinsdag 3 mei
Bekijken van de voortplanting noordse winterjuffer in zuidwest Drenthe bij de Reest
zaterdag 9 juli
Bestuderen van de Weidebeekjuffer & beekrombout in zuidwest Drenthe bij in de Reest
zaterdag 6 augustus
De noordse glazenmaker in het Echtenerveld krijgt nu extra aandacht
Oktober
De winterjuffer locaties in zuidwest Drenthe
November
In november een larvenhuidjes determinatieavond voor beginners.

JULI 2004

Inhaal slag vlinders en libellen
AUGUSTUS 2004:
SEPTEMBER 2004
10 sep 2004 Nachtvlinders 't Waar
19 sep 2004 Symposium Grensgebied Kranenberg 2004
OKTOBER 2004
NOVEMBER 2004
JANUARI 2005
Terugkomdag

18 januari 2005 Jaarbijeenkomst

Op 18 januari 2005 willen we de jaarlijkse avond houden voor de Libellenwerkgroep Drenthe. Een avond met voldoende libelleninfo en de mogelijkheid elkaar weer eens te zien en te spreken. Dit gebeurd in het Esdal College in Borger. De aanvang is om 19:30 en omstreeks 22:00 houden we op. Het programma omvat o.a. een

Programma
Johan Brauer
Videofilm over Het leven van de korenbout
Rene Manger
Opvallende ontwikkelingen en de laaste stand van zaken
Kobus Boeke, Riek van Noordwijk, Niels Dingemans
Koraaljuffers op het Drouwenerzand
Gerard Abbingh
Larvehuidjes
Lees de details in LWD Nieuwsbrief 20 20 2004.

Terugkomdag libellenseizoen

Op dit moment wordt de terugkomdag gecombineerd met de larvehuidjes determinatiedag. Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004. Recente informatie over Excursies kunt u lezen op de voorpagina van de website of op de excursie pagina ( Excursies/ activiteiten-> Programmaoverzicht ) U hoort later meer via de email LWD Nieuwsbrief of op deze website ........


Libellencursus aankondiging

Libellencursus aankondiging:
In het libellenseizoen 2004 willen we een libellencursus voor beginners en gevorderden organiseren. In deze cursus over de libellenfauna van Drenthe wordt de nadruk gelegd op het herkennen van de algemene libellensoorten van Drenthe. Deze cursus bestaat uit twee theoriedelen en twee excursies en u krijgt een cursusmap “Libellencursus Drenthe”. Kosten € 10,-. Niet LWD-leden betalen € 15,-. Maximaal aantal deelnemers is twintig. Bij overschrijding van het aantal deelnemers krijgen LWD-leden voorrang bij deelname. Op moment van schrijven hebben zes leden zich voor de cursus aangemeld. De cursus wordt gegeven door Gerard Abbingh en René Manger.

Di. 23 maart Theorie deel 1 Excursie Fochteloėrveen (datum excursie nader te bepalen)
Di. 22 juni Theorie deel 2 Excursie Oude Diep o.v.b. (datum excursie nader te bepalen)


Eerste Libellencursusdag:23 maart Theorie deel 1

Eerste Libellencursusdag:
Op dinsdag 23 maart om 20:00 uur beginnen we met het eerste deel van de cursus. De ruimte is eerder open en staat de koffie klaar. De volgende onderwerpen zullen aan de orde komen: Algemeen, Bouw, Leefwijze, Libellen waarnemen en Libellen in hun biotoop. De excursiedatum voor de voorjaarssoorten zal deze avond worden vastgesteld.
Handig is om de eigen libellenveldgids mee te nemen.
Locatie is het infocentrum (Willem Klok, 0516-588242) van het Fochteloerveen nabij Fochtelo (zie kaartje). Adres: Fochteloerveen 8.
( Vanaf parkeerplaats voor de gebouwen is het linker gebouw. Doorlopen tussen beide gebouwen en achterom links ziet u de ingang)


Eerste Libellencursus excursie 22 mei te houden in het Fochteloėrveen

Voorjaars Excursie (cursus) 22 mei te houden in het Fochteloėrveen:
Bij goed weer verzamelen om 11:00 uur in het bezoekerscentrum van het Fochteloėrveen (Natuurmonumenten)

    Benodigdheden:
  1. Waterdicht schoeisel (laarzen)
  2. (kleine) verrekijker
  3. veldgids
  4. (eventueel) vlindernet
Bij slecht weer herkansen we op 5 juni. Zelfde plaats en tijd.
Handig is om de eigen libellenveldgids mee te nemen.
Locatie is het infocentrum (Willem Klok, 0516-588242) van het Fochteloerveen nabij Fochtelo (zie kaartje). Adres: Fochteloerveen 8.
( Vanaf parkeerplaats voor de gebouwen is het linker gebouw. Doorlopen tussen beide gebouwen en achterom links ziet u de ingang)


Beekrombout Vecht excursie omstreeks 22 mei

Beekrombout Vecht excursie omstreeks 22 mei:
Momenteel sluipt langs de Overijsselse Vecht de beekrombout (Gomphus vulgatis-simus) vrij massaal uit. Voor leden van de Libel-lenwerkgroep Drenthe misschien een aardige gelegenheid deze sinds enkele jaren weer aan-wezige soort te gaan bekijken. Goede plekken zijn ondermeer de omgeving van de spoorbrug De Haandrik, de brug in Ane en bov-enstrooms naar Laar in Duitsland. Bij lichtbewolkt weer sluipt de soort gedurende de gehele dag uit. De roest-bruine larvenhuidjes bevinden zich veelal direct langs de oever op brandnetel, wilgenroosje enz. De uitgeslopen exemplaren drogen zich veelal enkele meters uit de oevers op vaak breedbladige planten als ridderzuring of grote brandnetel. Mochten er mensen gaan kijken en tellen, dan zou ik het op prijs stellen eventuele aantallen imago's en larvenhuidjes ter zijner tijd te ontvangen.
Egbert Pullen (Vlinder-en libellenwerkgroep NO Overijssel)
Op internet is ook het nodige te vinden:
Waarneming.nl Beekrombout
Beekrombout in de Vecht 1997 en 1999
Beekrombout in de Vecht 1997 en 1999


Excursie Vledder Aa op 19 juni

Excursie Vledder Aa op 19 juni:
Op 19 juni houden we een inventarisatie excursie in het Vledder Aa natuurontwikkelingsgebied. De inleiding wordt verzorgt door Kees Beunder, vrijwilliger van Natuurmonumenten. Kees heeft veel kennis over de veranderingen die in het gebied de laatste jaren hebben plaatsgevonden en kan daar zeer boeiend over vertel-len. Daarna gaan we het veld in om te inventariseren. Verzamelen om 9. 30 uur in Wateren (215, 8-546, 85).


Eerste Libellencursus excursie 5 juni te houden in het Fochteloėrveen

Voorjaars Excursie (cursus) juni te houden in het Fochteloėrveen:
Bij goed weer verzamelen om 11:00 uur in het bezoekerscentrum van het Fochteloėrveen (Natuurmonumenten)

    Benodigdheden:
  1. Waterdicht schoeisel (laarzen)
  2. (kleine) verrekijker
  3. veldgids
  4. (eventueel) vlindernet
Bij slecht weer herkansen we op 5 juni. Zelfde plaats en tijd.
Handig is om de eigen libellenveldgids mee te nemen.
Locatie is het infocentrum (Willem Klok, 0516-588242) van het Fochteloerveen nabij Fochtelo (zie kaartje). Adres: Fochteloerveen 8.
( Vanaf parkeerplaats voor de gebouwen is het linker gebouw. Doorlopen tussen beide gebouwen en achterom links ziet u de ingang) Excursie Fochteloėrveen
Zaterdag 5 juni j. l. werd er in het kader van de Libellencur-sus
een excursie gehouden in het Fochteloėrveen. Oor-spronkelijk
stond de excursie

gepland voor 22 mei maar vanwege slecht (libellen) weer werd deze toen afgelast. Helaas zat het weer op 5 juni ook niet echt mee, maar gelukkig bleef het ondanks de bewolking toch de hele dag droog en hebben we er met elkaar (15 deelnemers) een leuke dag van ge-maakt. Veel libellen hebben we niet gezien. Met een 10-tal exemplaren waren de maanwaterjuffer en de water-snuffel nog het meest talrijk. Van de variabele waterjuf-fer, het lantaarntje, de viervlek en de noordse witsnuitli-bel werd steeds slechts één exemplaar waargenomen. En dat terwijl met name van de laatste twee soorten er bij mooi weer zeker enige 10-tallen exemplaren waarge-nomen hadden kunnen worden. Het gebrek aan libellen werd deels gecompenseerd door waarnemingen van de schitterende grote rupsen van de rietvink en het eiken-blad en de vondst van een prachtige gladde slang, een adder en een overvliegende kraanvogel, voorwaar geen soorten die je zo maar even in je achtertuin tegen komt.


Tweede theorie avond op 22 juni:

Tweede theorie avond op 22 juni:
Op dinsdag 22 juni zal de tweede theorieavond plaats-vinden in het bezoekersgebouw van Natuurmonumen-ten in het Fochteloėrveen. De avond begint om 20. 00 uur en de bedoeling is om rond de klok van tien de ein-digen. Aandacht zal worden besteed aan de zomer-soorten en dan met name de lastig te determineren groep van de heidelibellen. Ook gaan we oefenen met determineren aan de hand van foto's uit de cursusmap.


Pinksterkamp in Limburg 2005:

Pinksterkamp in Limburg 2005:
Met pinksteren wordt een libellenkamp georganiseerd. Helaas is dit nog al prijzig. Wat dacht je van 1850 euro voor 20 mensen, zonder eigen keuken of wel met een keuken maar die is al beproken door een andere groep. Het is in Limburg met Pinksteren een compleet gekkenhuis. Daarom kan je rustig het VVV boekje weggooien, want alle prijzen worden met twee en een half vermenigvuldigd. Nee dan toch maar even nagenieten van de vorige jaren.
Wat wordt er geboden: Een geweldig programma (al zeg ik het zelf). Voorlopig twee bungalows tegen een redelijke prijs gehuurd, maar er kan ook gekampeerd worden. We hebben dus geen gemeenschappelijke keuken. Het is dezelfde kamping waar de NVL in het verleden ook heeft gestaan.
Wil je mee reageer snel en geef aan of je in de bungalow wil slapen.


Excursie Vledder Aa op 21 augustus 2004:

Excursie Vledder Aa op 21 augustus 2004:
Excursie Vledder Aa op 21 augustus Op 21 augustus houden we de tweede excursie in het kader van de libellencursus in het Vledder Aa natuu-rontwikkelingsgebied. Alle werkgroepleden zijn hierbij uitgenodigd. De bedoeling is om het gebied op libellen te inventariseren. Verzamelen om 10. 30 uur in Wateren (215, 8-546, 85) zie het kaartje hieronder.
Wil je mee reageer snel.


Pinksterkamp in Limburg 2005:

Pinksterkamp in Limburg 2005:
Met pinksteren wordt een libellenkamp georganiseerd. Helaas is dit nog al prijzig. Wat dacht je van 1850 euro voor 20 mensen, zonder eigen keuken of wel met een keuken maar die is al beproken door een andere groep. Het is in Limburg met Pinksteren een compleet gekkenhuis. Daarom kan je rustig het VVV boekje weggooien, want alle prijzen worden met twee en een half vermenigvuldigd. Nee dan toch maar even nagenieten van de vorige jaren.
Wat wordt er geboden: Een geweldig programma (al zeg ik het zelf). Voorlopig twee bungalows tegen een redelijke prijs gehuurd, maar er kan ook gekampeerd worden. We hebben dus geen gemeenschappelijke keuken. Het is dezelfde kamping waar de NVL in het verleden ook heeft gestaan.
Wil je mee reageer snel en geef aan of je in de bungalow wil slapen.


4 september: Excursie Wieden, Giethoorn 2004 Landelijk

Excursie Groene glazenmaker in De Wieden 4 september De vlinderstichting en EIS-Nederland zijn bezig met een inhaalslag libellen. Concreet houdt dit in dat de betref-fende instanties willen weten wat de actuele verspreiding van habitatrichtlijnsoorten is. Het gaat om 5 soorten. Vindplaatsen uit het verleden worden hierbij bezocht alsook potentieel geschikte biotopen. Enkele excursies zijn al geweest. Voor mensen uit het noorden van Ned-erland is wellicht de excursie op 4 september in de Wieden (Giethoorn) interessant. Ten oosten van Giethoorn worden namelijk enkele kilometerhokken op de aanwezigheid van Groene glazenmaker Aeshna viri-dis onderzocht.
Tijdens deze excursie wordt gezocht op enkele kilometerhokken ten oosten van Giethoorn. In de buurt liggen enkele grote populaties Groene glazenmaker. Op 14 en 15 augustus werd in drie kwart van de bezochte hokken de doelsoort gevonden. Verrassend was toen het aantal late Vroege glazenmakers dat nog rondvloog.
Het lijkt waarschijnlijk dat vandaag ten minste in enkele van de bezochte hokken Groene glazenmakers kunnen worden aangetroffen. De excursie zal zich per boot door het gebied verplaatsen en dat beperkt het aantal deelnemers. Geef je daarom snel op (in ieder geval voor maandag 30 augustus) bij Jaap Bouwman (
jaap.bouwman_email_vlinderstichting.nl of 0317-467346).


Symposium "Libellen in het grensgebied van Nederland en Duitsland"

Op zondag 19 september wordt door de NVL, De Vlinderstichting, de Naturschutzbund en de libellenwerkgroep van Nordrhein-Westfalen een gezamenlijk symposium georganiseerd. Het symposium is bedoeld om elkaar meer inzicht te geven over wat er aan de andere kant van de grens allemaal rondvliegt en hoe er wordt omgegaan met de bescherming van libellen. De dag wordt ingevuld met lezingen maar er blijft ruimte over voor luchtiger zaken.
Het programma zal er als volgt uitzien:

10.00 - 10.30   The organisation of dragonfly research in The Netherlands and North-Rhein Westfalia. Jaap Bouwman, Klaus Juergen Conze en Robert Ketelaar.

10.30 - 10.50   The first two years of experience with the national species protection plan for Aeshna viridis. Henk de Vries.

10.50 - 11.10   Status and conservation of Coenagrion mercuriale in North-Rhein Westfalia. Christian Gocking

11.10 - 11.30   Koffiepauze

11.30 - 11.50    Ecology and conservation of dragonflies of brooks and rivers: a cross-border perspective. Robert Ketelaar.

11.50 - 12.10    Dragonflies of peat moors and their conservation: a state-of-the-art from Germany. M. Olthoff en M. Aletsee.

12.10 - 13.30   Lunch

13.30 - 13.40   Libellen im Grentzgebiet Teverener Heide und Brunssumerheide. Ulrike Kruener.

13.40 - 13.50   Topical situation of FFH (Habitatrichtlijn) species and process in North-Rhein Westfalia. Klaus Juergen Conze.

13.50 - 14.00   Dutch odes of the Habitat Directive: trends in their status and our policy. Vincent Kalkman

14.00 - 14.20 - Theepauze

14.20 - 14.30   The rare Somatochlora arctica needs crossborder cooperation for its protection. Jaap Bouwman.

14.30 - 14.40   News from Libellula fulva at the Lower Rhine area. Suzanne Klosterman (onder voorbehoud).

14.40 - 14.50   Three year research on Sympecma paediscashows some remarkable results. Evert Ruiter.

14.50 - 15.00   Leucorrhinia pectoralis - FFH Monitoring in NRW. Thomas Huebner & Friedrich Kiel, LOBF.

15.00 - 16.00   Discussion

Het symposium vindt plaats in Kranenburg (vlak over de grens bij Winterswijk) en wel op het volgende adres:

NABU-Naturschutzstation e.V.
Bahnhofstr. 15
47559 Kranenburg

U moet zich wel opgeven voor het symposium. Dat kan via De Vlinderstichting (0317-467346) of per e-mail via Jaap Bouwman: jaap.bouwman_email_vlinderstichting.nl
Een routebeschrijving kunt u vinden op http://www.nabu-naturschutzstation.de. Aan het symposium is een toegang van 5 euro per persoon verbonden.
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium
Kranenburg Duitsland Symposium

Spectaculaire terugvangsten van noordse winterjuffers

Op 6 november jl. werden door René Manger (Libellenwerkgroep Drenthe) twee gemerkte mannetjes noordse winterjuffer op het Uffelter Binnenveld in Zuidwest-Drenthe gevangen. De twee bleken afkomstig van het op ongeveer 20 km gelegen Lindevallei in Friesland. Ze waren daar op 2 oktober 2004 op de vleugels gemerkt.

In Drenthe wordt op het Uffelter Binnenveld in het kader van een uitgebreid onderzoek net als in Friesland vanaf september dit jaar noordse winterjuffers gemerkt. Inmiddels zijn er bijna 300 exemplaren op het Uffelter Binnenveld gemerkt. Omdat van de Drentse winterjuffers naast vleugelmerken ook detailfoto’s zijn gemaakt kon met zekerheid worden vastgesteld dat de twee gevangen exemplaren niet uit Drenthe afkomstig waren maar uit Friesland.

Deze terugvangsten geven weer een onverwacht nieuw beeld in het verspreidingsonderzoek naar de noordse winterjuffer (Project Paedisca) in Noord-Nederland.

Afsluiting libellenseizoen

Op dit moment is de datum van de afsluiting nog niet precies bekend. Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004. Recente informatie over Excursies kunt u lezen op de voorpagina van de website of op de excursie pagina ( Excursies/ activiteiten-> Programmaoverzicht ) U hoort later meer via de email LWD Nieuwsbrief of op deze website ........

Noordse glazenmaker in 2004

Aeschna subarctica of Noordse glazenmaker Zaterdag 4 september was ik met Wouter de Vlieger op zoek naar nieuwe vindplaatsen van de Noordse glazenmaker AESHSUBA in het Dwingelderveld.

De eerste twee vennen brachten niet het gewenste resultaat (wel mooie veenmosvegetaties) maar bij het derde ven, het Wolfsklauwveen was het raak: een mannetje gevangen (foto's') en 4 huidjes gevonden. Bij het vierde ven, het Diepveen, opnieuw prachtige veenmosvegetaties maar helaas geen Noordse glazenmakers (gevonden). René Manger nam op 2 september bij het Watermolenveen in de Bosw. Borger 3 mn. waar (foto's). Huidjes heeft hij niet gevonden. De Noordse glazenmaker was al bekend uit de Bosw. Borger, maar nog niet van deze vindplaats. E.e.a. betekend dus weer twee nieuwe stippen erbij..

Gerard Abbingh

Voortgang libellen cursus

Op 23 maart jl. vond de eerste theorieavond van de libellencursus van de LWD plaats. Achttien cursisten kwamen naar het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten in het Fochteloërveen. Onder de cursisten bevonden zich zowel gevorderden als beginnende libellenliefhebbers.

Gerard Abbingh leidde deze cursusavond en gaf ons dmv een fraaie PowerPoint presentatie een goed beeld van o.a. de bouw en leefwijze van libellen. Verder vertelde hij over het waarnemen van libellen en de soorten die we tegen kunnen komen in Drenthe. Tot slot gaf hij een uitleg over libellen in diverse Drentse biotopen.
Afgesproken werd om de excursie op 22 mei te houden in het Fochteloërveen.
Op de tweede cursusavond op 22 juni zullen we de zomersoorten met behulp van de cursusmap behandelen. Deze avond staat in het teken van de herkenning van libellen. Vooral de moeilijk te determineren groep van de heidelibellen zullen hiermee aan bod komen. We determineren aan de hand van foto’s.
Dank aan de Vereniging voor Natuurmonumenten voor het beschikbaar stellen van de cursusruimte.

Gerard Abbingh


Tengere grasjuffer ISCHPUMI
Lantaarntje ISCHELEG
Watersnuffel ENALCYAT
Gewone pantserjuffer LESTSPON
Tengere pantserjuffer LESTVIRE
Kleine roodoogjuffer ERYTVIRI
Gewone oeverlibel ORTHCANC
Zwarte heidelibel SYMPDANA
Bloedrode heidlibel SYMPANG
Steenrode heidelibel SYMPVULG
Geelvlekheidelibel SYMPFLAV

Uffelter Binnenveld

Al enkele jaren achter elkaar wordt de Noordse winterjuffer Sympecma paedisca op het Uffelter Binnenveld waargenomen. In het kader van het verspreidingsonderzoek Project Paedisca, dat in 2001 is gestart in de Weerribben, is eind 2003 een onderzoek gestart naar de overwintering en mogelijke voortplanting van de Noordse winterjuffer op de Drentse zandgronden. Op het Uffelter Binnenveld is onderzoek gedurende negen maanden uitgevoerd.
lees verder

Sitemap

  • Home of Welkom pagina
    Welkom pagina of Home page. Hier zijn alleen korte nieuwsartikelen en actuele berichten. Voor verslagen wordt je door verwezen naar andere pagina's
  • Activiteiten Hier worden de activiteiten aangekondigd van de lokale of landelijke (NVL) vereniging.
    • Determinatie cursus libellen
      Voor een atlas zijn waarnemingen nodig en voor waarnemingen zijn waarnemers nodig. Deze cursus geeft een introductie in het libellenleven van Drenthe. Inclusief excursies.
    • lExcursie 1
      Verslag met fotos van de eerste excursie naar
    • Excursie 1
      Verslag met fotos van de tweede excursie naar
    • Excursie 1
      Verslag met fotos van de derde excursie naar
  • Contact en email
    Om een Libellenatlas te krijgen is de LWD opgericht, nog zonder verenigingsverband omdat niet echt een bestuur gevormd kon worden. Wil je echter op de hoogte gehouden worden en de LWD Nieuwsbrief ontvangen meldt je dan hier aan:
    Contactadres:
    Gerard Abbingh
    Muddegoorn 78
    9403 NK Assen
    0592-347108
    g. abbingh_at_hetnet. nl

    Libellennieuws Dit is het contactblad van onze vereninging
  • Fotoalbum
    Hier kunnen foto's geplaats worden van bijzondere of leuke waarnemingen (Ischnura elegans eet Ischnura elegans op) of activiteiten van libellen en juffers. Maar gewoon mooie fotos mogen natuurlijk ook.
    Verspreidingsatlas van Libellen van Drenthe 2004
    De werkatlas is begin dit jaar uitgebracht en hiervan is nu dan ook een elektronische variant aanwezig.

Nieuws listing


Excursies - 30 juni 2003

Als u een excursie voor de LWD wilt organiseren of heeft u suggesties voor een excursie of een werkgroepactiviteit of ideeën, neemt u dan contact op met Willem Klok, 0592- 414898 of w.klok_at_natuurmonumenten.nl .


lees verder

Eindejaarsbijeenkomst:

Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004.

lees verder

Excursies - 30 juni 2003

Als u een excursie voor de LWD wilt organiseren of heeft u suggesties voor een excursie of een werkgroepactiviteit of ideeën, neemt u dan contact op met Willem Klok, 0592- 414898 of w.klok_at_natuurmonumenten.nl .


lees verder

Eindejaarsbijeenkomst:

Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004.

lees verder

Libellen in Drenthe Verspreidingsatlas 1995-2003

Werkatlas Libellen Drenthe

In april 2004 verscheen de Libellen Werkatlas Drenthe voor leden van de LWD, geschreven door Gerard Abbingh en René Manger.

Om de realisatie van een ‘echte’ libellenatlas van Drenthe te concretiseren is besloten tot het maken van deze werkatlas. EIS Nederland en De Vlinderstichting hebben de LWD hiervoor een geldbedrag beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen 75 werkatlassen (A5) gedrukt worden. In de atlas wordt o.a. de verspreiding van de Drentsche libellenfauna (47 soorten) van 1995 tot en met 2003 weergegeven en beschreven. De bedoeling van de werkatlas is dat we de libellenfauna van Drenthe straks zo gericht en efficiënt mogelijk kunnen inventariseren (witte plekken).

Pagina in werkatlas/verspreidingsatlas libellen van Drenthe 1995-2003

Leuk om te vermelden is dat ongeveer gelijktijdig in Friesland en Overijssel ook soortgelijke werkatlassen zullen verschijnen. Leuk voor libellenenthousiasten die bijvoorbeeld in een grensgebied van de provincie(s) wonen. T.z.t. maken we bekend hoe deze provinciale atlasjes te bestellen zijn. In Groningen bestaan ook plannen voor het maken van een Werkatlas dit jaar.

Impressie van de bijeenkomst van de Libellenwerkgroep Drenthe 27 januari 2004

In de kantine van het Esdal College in Borger komen op dinsdagavond 27 januari ca. 25 leden en aspirant-leden bijeen voor een videoavond van de Libellenwerkgroep Drenthe (LWD). Onder het genot van een kop koffie blijkt al snel de waarde van een dergelijk avond. Mensen raken met elkaar in gesprek over hun libellen- en natuurbelevingen van het afgelopen jaar, nieuwtjes worden uitgewisseld, ervaringen worden verteld. De boekentafel wordt druk bezocht en wellicht doen enkele mensen op deze manier nog ideeën op voor de aanschaf van “beginnende” of “gevorderde” libellenliteratuur.

René Manger opent het programma. Hij vertelt eerst iets over de in april te verschijnen Werkatlas Drentse Libellen. De soortteksten zijn hiervoor inmiddels klaar en René laat in het kort zien hoe een en ander er uit komt te zien. Het is de bedoeling dat alle werkgroepleden t.z.t. een atlas krijgen en mede aan de hand daarvan op zoek kunnen gaan naar libellen in Drenthe, in de hoop dat daardoor veel, nu nog witte gebieden de komende jaren worden onderzocht op het voorkomen van libellen.

Aansluitend houdt René een (video)-presentatie over de Noordse winterjuffer Sympecma paedisca in Drenthe. Tot de jaren zeventig wordt de soort nog regelmatig aangetroffen in midden- en noordoost Nederland, maar daarna verdwijnt de soort zelfs bijna uit Nederland en kan ze zich alleen nog in de Weerribben handhaven. Vanaf 1997 lijkt de soort echter aan een comeback bezig te zijn en wordt zij op meerdere plaatsen in zuidoost Friesland en zuid-Drenthe weer aangetroffen. Vooral Rob van de Es heeft daarin een belangrijke bijdrage geleverd. Het komende seizoen willen we proberen om voortplanting vast te stellen. Daarbij is de hulp van andere werkgroepleden natuurlijk meer dan welkom.

Na de pauze bekijken we de videofilm “Levenscyclus van Libellen” van Johann Brauer. Gedurende drie jaar heeft Johann in de Weerribben en de Lindevallei fraaie video-opnamen van libellen gemaakt. Dit heeft geresulteerd in een mooie film van ca. 20 minuten over de levenscyclus van libellen. Johann heeft met deze film een derde prijs gewonnen in een landelijke wedstrijd voor amateur-filmers. Wat ons betreft meer dan terecht want de close-up beelden van o.a. libellenogen, borststukken en vleugels waren bijzonder fraai.

Als slot van de avond is er nog de mogelijkheid iets te laten zien of te vertellen. Zo heeft Ben Prins een wel zeer donkere Watersnuffel gefotografeerd met ook nog eens een onderbroken schouderstreep zodat het dier verdacht veel op een Variabele waterjuffer lijkt. Een vergelijking met andere foto’s wijst uiteindelijk uit dat het wel degelijk om een Watersnuffel gaat, maar duidelijk wordt nog maar weer eens dat het herkennen niet altijd zo eenvoudig is. Hendrik Lanjou tenslotte heeft een dia meegebracht van een tak met daarop de ingestoken eitjes van de Houtpantserjuffer. Als je er alert op bent kun je op deze manier ook in de winter nog onderzoek naar libellen doen. Na afloop wordt er nog langdurig nagekletst, maar tegen 22.30 uur vertrekken uiteindelijk ook de laatsten naar huis en kunnen we terugkijken op een geslaagde avond.

Dank aan het Esdal college te Borger voor het beschikbaar stellen van de accomodatie en de Vereniging voor behoud van Natuurmonumenten voor het gebruik van de laptop en beamer.

Gerard Abbingh

Voor de mensen die dit seizoen de libellencursus gaan volgen:

Op dinsdag 23 maart om 20:00 uur beginnen we met het eerste deel van de cursus. De ruimte is eerder open en staat de koffie klaar.
De volgende onderwerpen zullen aan de orde komen: Algemeen, Bouw, Leefwijze, Libellen waarnemen en Libellen in hun biotoop. De excursiedatum voor de voorjaarssoorten zal deze avond worden vastgesteld.

Handig is om de eigen libellenveldgids mee te nemen.

Locatie is het infocentrum (Willem Klok, 0516-588242) van het Fochteloerveen nabij Fochtelo (zie kaartje).
Adres: Fochteloerveen 8. ( Vanaf parkeerplaats voor de gebouwen is het linker gebouw. Doorlopen tussen beide gebouwen en achterom links ziet u de ingang)

Tilgrup en Vledder Aa

Ook tijdens de derde excursie van dit seizoen waren de
weergoden ons slecht gezind. Het aantal waargenomen libel-len was dan ook beperkt, zowel wat betreft aantallen als soorten. Toch werden er met Tengere grasjuffer Ischnura pumilio en Tengere pantserjuffer Lestes virens (staat als "kwetsbaar" op de Rode Lijst) een aantal leuke waarnemingen verricht.

Derde excursie LWD naar Tilgrup en Vledder Aa Stonden de
her-gegraven Tilgrupen Vledder Aa op 19
juni geheel droog, nu waren ze tot aan de
rand gevuld en vormden ze een behoor-lijke hindernis om bij de grote plas op
het Zuringveld te komen. Slechts ten koste van een aantal volgelopen laarzen
kon de overkant bereikt worden. Jan Rocks was nog zo "sportief" een bijzon-dere
Ringslang (flavistisch: een soort albino) te vangen, zodat het tekort aan
libellen ruimschoots werd goed gema-akt.
Bijgaand een (beperkt) soorten-lijstje van deze dag. Overigens hebben we tijdens beide bezoeken aan het
Vledder Aa gebied in totaal toch een 20-tal soorten waargenomen, met daar-bij de potentie voor nog een flink aantal meer.

Eerste libellen cursusavond

Op 23 maart jl. vond de eerste theorieavond van de libellencursus van de LWD plaats. Achttien cursisten kwamen naar het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten in het Fochteloërveen. Onder de cursisten bevonden zich zowel gevorderden als beginnende libellenliefhebbers.

Gerard Abbingh leidde deze cursusavond en gaf ons dmv een fraaie PowerPoint presentatie een goed beeld van o.a. de bouw en leefwijze van libellen. Verder vertelde hij over het waarnemen van libellen en de soorten die we tegen kunnen komen in Drenthe. Tot slot gaf hij een uitleg over libellen in diverse Drentse biotopen. Afgesproken werd om de excursie op 22 mei te houden in het Fochteloërveen. Op de tweede cursusavond op 22 juni zullen we de zomersoorten met behulp van de cursusmap behandelen. Deze avond staat in het teken van de herkenning van libellen. Vooral de moeilijk te determineren groep van de heidelibellen zullen hiermee aan bod komen. We determineren aan de hand van foto’s. Dank aan de Vereniging voor Natuurmonumenten voor het beschikbaar stellen van de cursusruimte.

Voorjaars Excursie (cursus)
Bij goed weer verzamelen om 11:00 uur in het bezoekerscentrum van het Fochteloërveen (Natuurmonumenten)
Benodigdheden:
- Waterdicht schoeisel (laarzen)
- (kleine) verrekijker
- veldgids
- (eventueel) vlindernet
Bij slecht weer herkansen we op 5 juni. Zelfde plaats en tijd.

Winterjuffers op het Uffelter Binnenveld in Drenthe

Het libellenseizoen 2004 is begonnen. Hieronder een kort verslag van de eerste winterjuffers op het Uffelter Binnenveld in Drenthe.

Mooi weer voorspeld op 17 maart 2004. Reden om op het Uffelter Binnenveld eens te kijken of er winterjuffers actief zijn. Om 9:45 uur zag ik op het heideterrein het eerste mannetje met een bescheiden duikvlucht weer gaan zitten. Het was ongeveer 14 graden. Citroentjes en kleine vos vlogen ook driftig rond.

Daarna gaan kijken bij het ven aan de zuidkant in het gebied. Na uitvoerig onderzoek aan de waterkant van het ven waren er geen individuen aanwezig. Terug het heideterrein op zo’n 50 meter van het ven zag ik vervolgens nog 6 winterjuffers. In totaal vijf mannetjes en twee vrouwtjes waargenomen.

Hiermee is aangetoond dat de overwintering voor de noordse winterjuffers hier ter plaatse is gelukt. Het is zeker niet het eerste jaar dat het hier gelukt is. Ik kreeg namelijk onlangs een inventarisatieverslag 2003 van Ben & Els Prins (die dit gebied inventariseren) en hierin stond vermeld dat bij het voornoemde ven op 22 maart 2003 een noordse winterjuffer is waargenomen .

Het blijkt dat je dus al vroeg op de dag winterjuffers kunt waarnemen. Kennelijk zitten ze s' nachts tussen de graspollen verscholen. Opvallend is dat de winterjuffers zich op dezelfde plaats op het heideterrein ophouden als in het najaar. Bij de waterkant is er kennelijk nog geen activiteit. Belangrijk wordt om te zien wanneer de mannetjes zich gaan ophouden aan de waterkant.

Het verslag van Rob van der Es (heeft iedereen dat ?) vormt een mooi handvat om eens wat potentiele locaties te gaan bekijken. Ik ben benieuwd !













Agenda 2004

Bij regen en temperaturen onder de 17 graden wordt de excursie geannuleerd. Bij dreigend slecht weer wordt om 10:00 de beslissing genomen over annuleren van de excursie. Over het al dan niet doorgaan van de excursie kunt u bellen met dhr Van de Wetering (050-5414902) of dhr Sangers (050-534811)

JULI 2004

Inhaal slag vlinders en libellen
16 juli Nachtvlinders Hortus Haren
31 juli Vlinders en Libellen Harkstede
AUGUSTUS 2004:
14 aug 2004 Vlinders en Libellen: Heide van Trimunt
28 aug 2004 Vlinders en Libellen Eenrum
SEPTEMBER 2004
10 sep 2004 Nachtvlinders 't Waar
19 sep 2004 Symposium Grensgebied Kranenberg 2004
OKTOBER 2004
9 okt 2004 Mijnen Stadskanaal
NOVEMBER 2004
27 nov 2004 Werkgroepsdag 2004 Haren
JANUARI 2005
Programmaoverzicht

Excursies 2004/2005



27 November - Werkgroepdag 2004 Groningen

Het jaarlijks evenement waarbij de eerste resultaten of eigen bevindingen gepresenteerd worden, eventuele onderzoeksresultaten, mogelijkheid tot presenteren van eigen dia's, nieuwe boeken e.d. , leuke waarnemingen enz.
Let op..itt voorgaande jaren wordt het deze ene keer georganiseerd in de kantine van Landschapsbeheer Groningen.

9 oktober Mijnen Stadskanaal 2004 Groningen

Tijd 14:00
Locatie: Parkeerplaats Pagedal (coordinaat 261.5-558.4
Van uit Groningen en Winschoten:
Neem de A7 richting Hoogezand. Neem afrit 44 en volg N33 richting Veendam. Neem N366 richting Stadskanaal. Neem NIET de afslag naar Alteveer (N365) en ook NIET naar Stadskanaal (N378), maar neem de afslag Onstwedde/Stadskanaal (N974, Ter Maars). Na 100 m rechts (Onstwedderweg) en over het viaduct. De parkeerplaats volgt aan de linkerhand.

10 september Nachtvlinders 't Waar 2004 Groningen

Tijd 21:00
Locatie: Hoofdweg West 19 bij familie Van Diedenhoven (coordinaat 260.2-583.8
Van uit Groningen:
Neem de A7 richting Winschoten. Neem afrit 45. Volg richting N362 Nieuwolda (Geereweg) . Afslag richting 't Waar. Na ongeveer 800 meter aan de rechterkant een blauw hek en parkeer gelegenheid.
Vanuit Delfzijl :
Neem de N362 richting Nieuwolda, Volg richting 't Waar.

28 augustus Vlinders en Libellen Eenrum 2004 Groningen

Tijd 14:00
Locatie: Eenrummerbos (coordinaat 226.7-597.7
Van uit Groningen:
Neem de N361 richting Winsum-Lauwersoog. In Mensingeweer rechts (Mensingeweersterweg). In Eenrum tweede straat rechts (Spoorstraat overgaand in Ernstheemsterpad).
Vanuit Uithuizen :
Neem de N363 naar Winsum, rechtsaf N361 richting Lauwersoog. Zie verder als bij Groningen.

14 augustus Heide van Trimunt 2004 Groningen

Tijd 14:00
Locatie: Kolonieweg Opende (coordinaat 210.3-574.6
tegenover huisnummer 17
Van uit Groningen:
Neem de A7 richting Drachten. Neem afrit 32 Marum. Bij rotonde rechtdoor. Voor viaduct rechts (Zethuisterweg). Met de bochten mee. Bij T-splitsing links (Kolonieweg). Na ongeveer 1 km is de verzamelplek bereikt.
Vanuit Grijpskerk/Zuidhorn :
Neem de N388 richting Boerakker. Neem de A7 richting Drachten. Zie verder als Groningen. Toegang tot het terrein is geregeld. Middels een klein opstapje moet over het hek geklommen worden. Neem de N363 naar Winsum, rechtsaf N361 richting Lauwersoog. Zie verder als bij Groningen.

31 juli Vlinders en Libellen van Harkstede 2004 Groningen

Tijd 14:00
Locatie: Rijpmakanaal (coordinaat 244.2-582.9
Van uit Groningen:
Volg Damsterdiep/Rijksweg richting Delfzijl. Neem afslag Borgsloot/Harkstede. In Harkstede links (bij Hamweg). Na circa 500m is het verzamelpunt.
Vanuit Winschoten:
Volg de A7 richting Hoogezand. Neem afrit 40 richting Foxhol. Volg de N986 richting Scharmer/Harkstede. In Harkstede rechts (Hamweg). Na circa 500m is het verzamelpunt.


16 juli Nachtvlinders Hortus Haren 2004

Tijd 21:00
Locatie: Hortus, Kerklaan 34 Haren (coordinaat 236.4-577.6
Voor leden van onze werkgroep gratis. Voor niet-leden geldt de normale toegangsprijs van 3 euro 50 per persoon. Van uit Groningen:
Volg Kerklaan vanuit Groningen.

Inhaalslag Libellen herfst 2004 Landelijk

Inhaalslag libellen en vlinders die door De Vlinderstichting en EIS-Nederland gezamenlijk wordt georganiseerd.
Deze inhaalslag heeft als doel de actuele verspreiding te bepalen van enkele habitatrichtlijnsoorten. Het meeste werk is reeds gedaan, maar van de laatste soort moet nog het een en ander worden uitgezocht: de Groene glazenmaker (Aeshna viridis).  De gebieden die geinventariseerd moeten worden zijn groot en niet goed onderzocht, en alle hulp is daarom welkom. Excursies die nu (18 augustus 2004) nog plaats moeten vinden zijn hieronder terug te vinden. Wilt u deelnemen aan een excursie, geeft u zich dan aub op bij de contactpersoon die bij de excursie vermeld staat. Gaat de excursie niet door, dan krijgt u daarvan vooraf bericht.

21 augustus: Excursie Oppad, Kortenhoefse Plassen 2004 Landelijk

Het Oppad is een mooi, makkelijk toegankelijk stukje laagveen waar veel typische laagveensoorten te vinden zijn. Bij het gebied liggen twee kilometerhokken waar recent geen Groene glazenmakers meer zijn gemeld. Aangezien de soort in de directe omgeving wel voorkomt is de verwachtig dat in tenminste één van deze hokken Groene glazenmakers zullen worden gevonden. Opgeven voor deze excursie kan bij Vincent Kalkman (kalkman_email_nnm.nl of 071-5687670)

28 augustus: Excursie Nieuwkoop 2004 Landelijk

Eerder (op 11 augustus) is een deel van de Niewkoopse Plassen al onderzocht op Groene glazenmakers, en dat was een succes: Er werden tientallen exemplaren gevonden. Vandaag wordt verder gezocht in een aantal hokken direct ten zuiden van de Niewkoopse Plassen. De weilanden van dit, door Natuurmonumenten verpachte, gebied bevatten meerdere sloten met krabbescheervegetaties. Aangezien Groene glazenmakers voor eiafzet afhankelijk zijn van grote, drijvende velden van deze waterplanten, is het waarschijnlijk dat de Groene glazenmaker ook hier gevonden zal worden. Opgeven voor deze excursie kan voor dinsdag 24 augustus bij Vincent Kalkman (kalkman_email_nnm.nl of 071-5687670)

27 maart: Libellenstudiedag 2004 Ecodrome Zwolle

  • Eli Heimanszaal, Ecodrome,Zwolle

  • Programma:
    • 10.00 - Aankomst (koffie staat klaar)
    • 10.30 - Opening door de dagvoorzitter

    • 10.35 - Dragonflies of Europe (Lezing over de voorbereiding voor het maken van een Libellenatlas van Europa door Vincent Kalkman van EIS Nederland)
    • 10.40 - Odonata van Friesland (Peter de Boer, coördinator van de Libellenwerkgroep Friesland)
    • 11.05 - MysteryQuiz door Dick Groenendijk: test je libellen determinatiekennis aan de hand van dia's en maak kans op een prijs!
    • 11.15 - Koffiepauze. Wil Meijs zal aanwezig zijn met een boekenstand waar diverse libellenboeken te zien en te koop zijn; .
    • 11.30 tot 12.30 - Algemene Leden Vergadering
    • 12.30 - Lunch, boekenstand en excursie (Libellenlarven, nabij het Ecodrome)
    • 13.30 - Quiz-ontknoping
    • 13.45 - De Libellenatlas van België, (Geert de Knijf, Belgische libellenvereniging Gomphus)
    • 14.15 - De Libellen van Armenië, Marc Tailly (B)
    • 14.45 - Potpourri
    • 15.30 - Afsluiting door dagvoorzitter

    Landelijke libellennieuws 2002-2004
    Landelijke libellennieuws
Gevlekte witsnuitlibel (Leucorhinia pectoralis) in de Kampsheide

Banners

logo libellen in Drenthe

EIS website

De website van EIS is weer verder aangevuld. Er zijn items over vliegend hert en wespenspin toegevoegd en onder het kopje ACTUEEL zijn fotoimpressies van het EIS-weekend in de Biesbosch en de zadelsprinkhanenexcursie op de Veluwezoom te vinden. Het EIS-weekend is ook direct te bekijken via EIS Biesbosch weekend

Terugkomdag libellenseizoen

Op dit moment wordt de terugkomdag gecombineerd met de larvehuidjes determinatiedag. Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004. Recente informatie over Excursies kunt u lezen op de voorpagina van de website of op de excursie pagina ( Excursies/ activiteiten-> Programmaoverzicht ) U hoort later meer via de email LWD Nieuwsbrief of op deze website ........


Januari 2005 -Larvenhuidjesdeter-minatie avond

Het voorgenomen programma staat in Het voorgenomen programma staat in Nieuwsbrief 16 van 31 oktober 2004. Recente informatie over Excursies kunt u lezen op de voorpagina van de website of op de excursie pagina ( Excursies/ activiteiten-> Programmaoverzicht ) U hoort later meer via de email LWD Nieuwsbrief of op deze website .......

Nieuwe vindplaatsen Tengere pantserjuffer Lestes virens
Wim Wesseling vond half augustus op zijn (nieuwe) monitorroutes (Norgerpetgaten en Witterveld) exemplaren van de Tengere pantserjuf-fer.
Waarnemingen van deze soort waren van deze locatie niet eerder bekend. Hieronder een foto van een exemplaar.